ChanThat.comChân Thật
Ấm siêu tốc, máy pha cà phê, máy lọc nước để bàn

Cây nước nóng lạnh dùng bình úp: những chỗ dở sau vài tháng mà ít ai nhắc

Cây nước bình úp tiện, nhưng khoang chứa bên trong ít ai rửa, bình nóng chạy cả ngày tốn điện, làm lạnh bằng chip chỉ mát, vòi nóng nguy hiểm cho trẻ nhỏ.

Corner of a small family office in Thái Nguyên, man lifting a large blue water bottle onto a hot and cold dispenser, seen from behind, cups stacked on a shelf, daylight

Cây nước nóng lạnh dùng bình úp có ba chỗ dở hay bị bỏ qua: khoang chứa nước bên trong gần như không ai rửa, bình nóng giữ nước nóng suốt ngày đêm nên tốn điện ngầm, và nhiều máy làm lạnh bằng chip điện tử chỉ cho nước mát chứ không lạnh vào mùa hè. Thêm vào đó là vòi nước nóng ngang tầm tay trẻ nhỏ. Những điều này không làm cây nước thành thiết bị tồi, nhưng biết trước sẽ giúp bạn chọn và dùng đúng.

Bài này nói theo loại máy, không nêu tên hãng hay nhà cung cấp nước bình. Phần cuối bàn khi nào cây nước bình úp hợp lý, khi nào máy lọc có đường cấp nước hoặc một ấm siêu tốc cộng bình giữ nhiệt lại là lựa chọn ít phiền hơn. Các con số là ví dụ giả định để bạn tự đối chiếu.

Đường đi của nước trong cây nước bình úp

Khi bạn úp bình 19 hay 20 lít lên, cổ bình cắm vào một ống nhận phía trên máy. Nước chảy xuống một khoang chứa nước lạnh hoặc nước thường, từ đó đi tiếp sang một bình nhỏ có thanh nhiệt để làm nóng. Mỗi lần bạn rót nước, một ít không khí trong phòng đi ngược lên thay chỗ trong bình, đó là những bọt khí sủi lên bạn hay thấy.

Điều này có nghĩa là nước trong bình úp không còn kín như lúc chưa mở. Không khí trong phòng, bụi, hơi ẩm đi vào theo từng lần rót. Cổ bình và ống nhận là nơi tay người chạm khi thay bình. Khoang chứa bên trong là nơi nước đứng lâu nhất, ở nhiệt độ phòng hoặc mát, rất ít khi được mở ra nhìn.

Nhà sản xuất nào cũng có hướng dẫn vệ sinh khoang chứa và đường nước, thường kèm tần suất khuyến nghị. Thực tế ở nhiều gia đình và văn phòng, cây nước chạy vài năm mà chưa từng được vệ sinh lần nào. Không phải vì người dùng cẩu thả, mà vì không ai biết đây là việc cần làm, và nó không nằm trong lời giới thiệu lúc mua.

Những chỗ cần vệ sinh mà ít ai làm

Cổ bình và ống nhận. Trước khi úp bình mới, lau cổ bình bằng khăn sạch, tay cũng phải sạch. Ống nhận trên máy là chỗ bụi rơi vào khi máy để trống, lau trước khi lắp bình.

Khoang chứa bên trong. Theo hướng dẫn của máy, xả hết nước, rửa khoang chứa bằng dung dịch được khuyến nghị, xả lại nhiều lần bằng nước sạch. Một số nhà cung cấp nước bình có dịch vụ vệ sinh; hỏi rõ họ làm những bước gì.

Vòi rót và khay hứng. Vòi rót là chỗ tay, cốc chạm vào nhiều lần mỗi ngày. Khay hứng nước nhỏ giọt ẩm liên tục, dễ có nhớt và mùi. Rửa khay hằng tuần là thói quen ít tốn công nhất.

Bình nóng. Nước nóng ở bình nóng ít lo vi sinh hơn, nhưng đóng cặn theo thời gian. Một số máy có van xả ở mặt sau; làm theo hướng dẫn, rút điện và để nguội trước khi xả.

Mặt sau máy. Máy làm lạnh bằng block có dàn tản nhiệt phía sau, bụi bám dày làm máy làm lạnh kém và chạy lâu hơn. Để máy cách tường một khoảng theo hướng dẫn, lau bụi định kỳ.

Làm lạnh bằng chip hay bằng block: chữ "lạnh" trên hộp không giống nhau

Cây nước có hai cách làm lạnh phổ biến. Mô tả sản phẩm đều ghi "nóng lạnh", nhưng mức lạnh khác xa nhau. Hỏi rõ người bán máy dùng cách nào.

Điểm soLàm lạnh bằng chip điện tửLàm lạnh bằng block (máy nén)
Nguyên lýTấm bán dẫn chuyển nhiệt từ mặt này sang mặt kiaMáy nén và gas lạnh như tủ lạnh nhỏ
Mức lạnhThường chỉ thấp hơn nhiệt độ phòng một khoảng, mùa hè nóng chỉ ra nước mátLạnh rõ, ổn định hơn kể cả mùa nóng
Tiếng ồnÊm, chỉ có tiếng quạt nhỏCó tiếng máy nén chạy, tắt theo chu kỳ
Giá và kích thướcRẻ hơn, nhỏ gọn hơnĐắt hơn, nặng hơn
Hợp vớiPhòng có điều hoà, người chỉ cần nước mátVăn phòng, nơi nóng, người cần nước lạnh thật

Nhiều người mua máy chip rồi thấy mùa hè nước "không lạnh", tưởng máy hỏng. Thực ra đó là giới hạn của cách làm lạnh này: khi phòng đã nóng, tấm chip chỉ kéo nhiệt độ nước xuống được một khoảng. Nếu bạn cần nước lạnh như từ tủ lạnh, máy chip không phải lựa chọn đúng.

Bình nóng chạy cả ngày: khoản điện ngầm

Bình nóng trong cây nước giữ nước ở mức nóng suốt thời gian máy cắm điện. Khi nước nguội xuống dưới ngưỡng, thanh nhiệt bật lại. Mỗi lần bật không nhiều điện, nhưng lặp lại suốt hai mươi bốn giờ, bảy ngày, kể cả ban đêm và ngày nghỉ khi văn phòng không có ai.

Ví dụ giả định: một cây nước ở văn phòng chỉ có người dùng nước nóng vào giờ làm việc, khoảng chín tiếng mỗi ngày, năm ngày một tuần. Phần còn lại, gần ba phần tư thời gian, bình nóng vẫn giữ nhiệt cho không ai cả. Phần điện đó nhỏ trong một ngày nhưng cộng qua năm thì đáng để ý, nhất là khi có nhiều cây nước.

Cách giảm đơn giản: nhiều máy có công tắc riêng cho phần nóng và phần lạnh ở mặt sau. Tắt phần nóng vào cuối ngày, cuối tuần, khi đi vắng. Nhà chỉ dùng nước nóng vài lần mỗi ngày để pha mì, pha trà có thể tắt hẳn phần nóng, dùng ấm siêu tốc đun đúng lượng cần. Nước nóng của cây nước thường cũng không đạt mức sôi như ấm đun, nên người pha trà, cà phê kỹ tính đằng nào cũng dùng ấm.

Vòi nóng và trẻ nhỏ

Vòi nóng ngang tầm tay trẻ. Cây nước đặt dưới sàn có vòi ở độ cao mà trẻ đang tập đi với tới được. Nước nóng của cây nước đủ nóng để gây bỏng.

Khoá vòi nóng. Phần lớn máy có cơ cấu khoá ở vòi nóng: phải ấn hoặc kéo một chốt rồi mới gạt được. Kiểm tra khoá có chắc không, có tự về vị trí khoá sau mỗi lần dùng không. Khoá lỏng, kẹt mở là lý do để sửa hoặc thay.

Chỗ đặt và độ vững. Cây nước đầy bình nặng ở phía trên, nếu đặt trên nền không phẳng hoặc trẻ trèo vịn có thể đổ. Đặt sát tường, nền phẳng, không đặt cạnh ghế mà trẻ có thể trèo lên.

Dạy trẻ lớn hơn cách dùng. Trẻ đã tự lấy nước được nên được dặn rõ vòi màu đỏ là nước nóng, chỉ lấy nước ở vòi thường hoặc vòi lạnh, và gọi người lớn khi cần nước nóng. Dặn một lần không đủ, cần nhắc lại khi thấy trẻ đứng gần máy.

Tắt phần nóng khi không cần. Nhà có trẻ nhỏ mà ít dùng nước nóng thì tắt hẳn phần nóng là cách an toàn nhất, đơn giản hơn mọi khoá vòi.

Bình nước: chỗ đặt, thời gian dùng và loại bình âm

Bình nước chưa dùng nên để nơi khô mát, tránh nắng trực tiếp. Nắng chiếu vào bình nhựa trong suốt nhiều ngày tạo điều kiện cho rêu tảo phát triển khi bình đã mở, và làm nóng nước. Khi nhận bình, xem nắp niêm phong còn nguyên không, bình có vết nứt, vết bẩn bất thường không.

Bình đã úp lên máy nên dùng hết trong thời gian hợp lý. Nhà ít người, một bình 19 lít có thể kéo dài hơn một tuần, nước đứng lâu trong bình đã mở và trong khoang chứa. Gia đình nhỏ dùng ít nước có thể thấy cây nước bình úp không thật sự hợp; bình nhỏ hơn hoặc cách khác đáng cân nhắc.

Loại cây nước bình âm, đặt bình ở khoang dưới và hút lên bằng bơm, giải quyết chuyện phải nhấc bình gần hai mươi ký lên cao, rất có ích với người lớn tuổi hoặc phụ nữ mang thai. Đổi lại, máy có thêm bơm, ống hút và cảm biến, thêm tiếng ồn khi bơm chạy và thêm chỗ cần vệ sinh. Ống hút cắm vào bình cũng là chỗ tay chạm khi thay bình.

Còn một chuyện ít người nghĩ: bình 19 lít quay vòng được nhà cung cấp thu về, rửa, chiết lại nhiều lần. Chất lượng khâu rửa và chiết phụ thuộc vào cơ sở đó. Bạn không kiểm được bên trong nhà máy, nhưng kiểm được những dấu hiệu bên ngoài: nắp niêm phong nguyên vẹn, thông tin cơ sở sản xuất và ngày đóng bình rõ ràng, bình không trầy xước đục mờ quá nhiều, nước trong không có vẩn. Bình nào có dấu hiệu lạ thì đổi, đừng ngại.

Khi nào cây nước bình úp hợp lý, khi nào chọn cách khác

Cây nước bình úp hợp với văn phòng nhỏ, cửa hàng, phòng khám, nơi có nhiều người uống nước rải rác trong ngày, không có đường nước gần, và có người phụ trách thay bình, vệ sinh định kỳ. Ở đó nó gọn và quen thuộc.

Với gia đình, câu hỏi đáng hỏi là cả nhà có thật cần cả nước nóng lẫn nước lạnh từ một máy không. Nếu tủ lạnh đã có ngăn nước, nếu nước nóng chỉ dùng pha mì, pha trà vài lần, thì một ấm siêu tốc cộng bình giữ nhiệt và vài chai nước trong tủ lạnh làm được gần hết việc, không có khoang chứa nào phải nhớ rửa.

Nếu đã quyết dùng cây nước, chọn máy có khoang chứa dễ tháo vệ sinh hoặc có hướng dẫn vệ sinh rõ, công tắc nóng lạnh riêng, khoá vòi nóng chắc chắn. Làm lạnh bằng block nếu bạn cần nước lạnh thật. Dán một mẩu giấy ghi ngày vệ sinh gần nhất ở hông máy để cả nhà hay cả văn phòng cùng nhìn thấy.

Một phép tính nhỏ cũng nên làm trước khi mua cho gia đình: nhà bạn dùng hết một bình 19 lít trong mấy ngày. Nếu câu trả lời là hơn một tuần, nước đứng quá lâu trong bình đã mở, và có lẽ cây nước không phải thiết bị hợp với nhịp dùng của nhà bạn.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu thì nên vệ sinh cây nước nóng lạnh?

Làm theo tần suất trong hướng dẫn của máy. Nếu không có hướng dẫn, nhiều người vệ sinh khoang chứa vài tháng một lần và lau vòi, khay hằng tuần. Nơi nóng ẩm, dùng ít nước, nên làm thường hơn.

Vì sao nước từ cây nước có mùi nhựa hoặc mùi lạ?

Có thể do bình nước mới, do khoang chứa lâu chưa vệ sinh, do bình để ở nơi nóng hoặc gần chất có mùi. Thử thay bình khác và vệ sinh khoang chứa. Nếu vẫn có mùi, liên hệ nơi bán máy hoặc nhà cung cấp nước.

Có nên rút điện cây nước khi đi vắng nhiều ngày không?

Nên. Rút điện, tháo bình, xả nước trong khoang và bình nóng theo hướng dẫn, để khoang chứa khô thoáng. Khi về, vệ sinh khoang chứa, lắp bình mới hoặc bình còn niêm phong, xả bỏ vài lượt đầu trước khi uống.

Nước nóng của cây nước có dùng để pha sữa cho trẻ được không?

Nước nóng của cây nước thường không đạt mức sôi và đã đứng trong bình nóng nhiều giờ. Với sữa công thức, làm theo hướng dẫn trên hộp sữa và của nhân viên y tế, thường là dùng nước vừa đun sôi.

Máy làm lạnh bằng chip có hỏng nhanh không?

Không nhất thiết. Chip làm lạnh ít bộ phận chuyển động nên êm và gọn. Chỗ cần biết là mức lạnh hạn chế khi phòng nóng, và quạt tản nhiệt cần thông thoáng, không bị bụi bít.

Cây nước bình âm có sạch hơn bình úp không?

Không hẳn. Bình âm đỡ phải nhấc bình nặng, nhưng thêm bơm và ống hút cũng cần vệ sinh. Độ sạch phụ thuộc vào việc vệ sinh đều đặn nhiều hơn vào kiểu đặt bình.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138