ChanThat.comChân Thật
Máy hút bụi, robot lau nhà, máy hút ẩm

Máy hút ẩm làm nóng phòng và ồn: vì sao, và chạy thế nào cho đỡ khó chịu

Máy hút ẩm nào cũng toả nhiệt và có tiếng máy nén hoặc quạt. Cơ chế làm phòng ấm lên, khác biệt giữa máy nén và máy hút ẩm hạt, và cách đặt, cách chạy cho dễ chịu.

Compact dehumidifier humming in the corner of a small bedroom in Thai Nguyen during damp spring, condensation on the window glass, laundry hanging on a rack, dim grey light

Máy hút ẩm nào cũng làm phòng ấm lên khi chạy, và đây không phải lỗi: máy lấy hơi nước ra khỏi không khí bằng cách làm lạnh để ngưng tụ hoặc dùng hạt hút ẩm rồi sấy nóng, cả hai cách đều thải nhiệt vào phòng. Tiếng ồn cũng là chuyện tất yếu, vì máy cần quạt thổi không khí qua và, ở loại phổ biến, một máy nén giống tủ lạnh.

Trong mùa nồm ở các tỉnh phía Bắc, phòng ấm thêm một chút thường là điều dễ chịu. Nhưng ở phòng ngủ nhỏ, đóng kín, bật cả đêm vào tháng giao mùa, hơi nóng và tiếng máy có thể làm bạn mất ngủ. Bài này giải thích cơ chế, khác biệt giữa các loại máy, và cách đặt, cách chạy để giảm phiền toái mà vẫn giữ nhà khô.

Vì sao máy hút ẩm toả nhiệt

Máy hút ẩm dùng máy nén, loại phổ biến nhất trong gia đình, hoạt động giống một chiếc điều hoà gập làm một: không khí ẩm được quạt hút qua dàn lạnh, hơi nước ngưng tụ thành giọt rơi xuống bình chứa, rồi không khí đi tiếp qua dàn nóng ngay trong thân máy và thổi trở lại phòng. Khác với điều hoà, dàn nóng không nằm ngoài trời, nên toàn bộ nhiệt ở lại trong phòng.

Nhiệt đó gồm hai phần. Phần thứ nhất là điện năng máy nén và quạt tiêu thụ, cuối cùng đều biến thành nhiệt. Phần thứ hai ít người nghĩ tới: khi hơi nước ngưng tụ thành nước lỏng, nó nhả ra nhiệt ẩn, chính lượng nhiệt mà nước đã hấp thụ lúc bay hơi. Máy hút được càng nhiều nước, lượng nhiệt này càng lớn. Vì vậy không khí thổi ra khỏi máy khô hơn nhưng ấm hơn không khí đi vào.

Máy hút ẩm dùng hạt hút ẩm, còn gọi là loại rotor hút ẩm, cho không khí đi qua một bánh xoay tẩm chất hút ẩm, sau đó dùng bộ sưởi để sấy nóng phần bánh đã no nước. Bộ sưởi này làm loại máy hạt toả nhiệt nhiều hơn loại máy nén khi hút cùng một lượng nước trong điều kiện ấm. Đổi lại, nó làm việc tốt hơn khi phòng lạnh.

Máy nén và máy hút ẩm hạt: mỗi loại khó chịu ở đâu

Hai loại máy có điểm mạnh, điểm phiền khác nhau. Bảng mô tả theo loại cơ chế, không theo hãng.

Khía cạnhMáy hút ẩm máy nénMáy hút ẩm hạt (rotor)
Tiếng ồnCó tiếng máy nén ù và rung, bật tắt theo chu kỳKhông có máy nén, thường chủ yếu là tiếng quạt
Toả nhiệtPhòng ấm lên vừa phảiToả nhiệt nhiều hơn do bộ sưởi
Khi phòng lạnhHiệu quả giảm, dàn lạnh có thể đóng băng và máy phải xả băngVẫn hút được khá ổn
Điện năngThường tiết kiệm hơn trong điều kiện ấm và ẩmThường tốn điện hơn khi trời ấm
Trọng lượngNặng hơn do có máy nénNhẹ hơn, dễ xách giữa các phòng
Hợp vớiMùa nồm ấm, độ ẩm cao, phòng khách, phòng phơi đồPhòng lạnh, nhà ít sưởi, chỗ cần máy nhẹ

Ở nước ta, mùa nồm thường ấm và ẩm nên máy nén là lựa chọn phổ biến. Những đợt nồm đi kèm rét ở vùng núi phía Bắc thì máy hạt có lợi thế. Không có loại nào không ồn và không nóng.

Tiếng ồn đến từ đâu

Máy nén. Đây là nguồn ồn chính của máy hút ẩm loại phổ biến, gồm tiếng ù trầm và rung truyền xuống sàn. Máy nén bật tắt theo độ ẩm cài đặt, nên tiếng ồn đến từng đợt, và lúc máy nén khởi động thường gây chú ý hơn tiếng chạy đều.

Quạt. Quạt thổi không khí qua dàn lạnh, dàn nóng. Chế độ quạt mạnh hút nhanh hơn nhưng ồn hơn. Nhiều máy có chế độ ngủ giảm tốc quạt, đổi lại hút chậm hơn.

Rung truyền qua sàn và đồ vật. Máy đặt trên sàn gỗ, trên kệ, sát tủ có thể làm đồ vật cộng hưởng, nghe to hơn nhiều so với đặt trên sàn gạch. Đây là phần tiếng ồn bạn giảm được dễ nhất.

Tiếng nước và tiếng xả băng. Tiếng nước nhỏ giọt vào bình, tiếng lách cách khi máy chuyển sang chế độ xả băng trong phòng lạnh, tiếng phao bình đầy. Nhỏ nhưng dễ làm người khó ngủ để ý.

Đặt và chạy máy hút ẩm cho đỡ nóng, đỡ ồn

Phần lớn khó chịu có thể giảm đáng kể bằng cách đặt và lịch chạy, không cần đổi máy.

  1. Chạy máy ở phòng khách, hành lang, chỗ phơi đồ vào ban ngày hoặc buổi tối; đóng cửa phòng ngủ lại để phòng ngủ cũng được hưởng không khí khô trước giờ ngủ.
  2. Trước khi ngủ, tắt máy hoặc chuyển chế độ ngủ, đặt độ ẩm mục tiêu cao hơn một chút để máy nén ít bật lại trong đêm.
  3. Đặt máy trên sàn gạch, kê miếng cao su hoặc tấm thảm mỏng chống rung, cách tường và tủ một khoảng như sách hướng dẫn ghi.
  4. Đóng cửa sổ khi máy chạy; mở cửa để gió ẩm bên ngoài tràn vào thì máy chạy mãi không đủ và càng toả nhiệt.
  5. Đặt độ ẩm mục tiêu vừa phải. Hạ quá thấp khiến máy chạy liên tục, nóng và ồn hơn mà không cần thiết.
  6. Nếu nhà có điều hoà chế độ khô, vào những ngày nồm nóng, chế độ khô của điều hoà có thể vừa giảm ẩm vừa không làm phòng nóng lên vì nhiệt được đưa ra dàn nóng ngoài trời.

Mức độ ẩm phù hợp cho nhà ở thường được nhắc trong khoảng trung bình, không quá khô. Với đồ chất liệu quý, nhạc cụ, sách cũ, hay khi trong nhà có người bệnh hô hấp, nên tìm hướng dẫn chuyên biệt và hỏi bác sĩ, không tự đặt mức quá thấp.

Nếu nhà có nhiều phòng mà chỉ có một máy, xoay vòng theo nhu cầu trong ngày thường tốt hơn để máy cố định một chỗ: buổi sáng ở chỗ phơi đồ, buổi chiều ở phòng khách, buổi tối ở cửa phòng ngủ. Máy loại nhẹ có bánh xe làm việc này dễ hơn. Mỗi lần chuyển chỗ, nhớ tắt máy và đổ bình trước để nước không sóng sánh ra sàn.

Bốn hiểu nhầm hay gặp về máy hút ẩm

Hút càng khô càng tốt. Không khí quá khô làm khô da, khô mũi họng, và có thể làm đồ gỗ co ngót. Máy hút ẩm nên đưa độ ẩm về mức vừa phải chứ không phải thấp nhất có thể. Đặt mục tiêu quá thấp còn làm máy chạy liên tục, nóng và ồn hơn.

Máy hút ẩm cũng lọc được không khí. Đa số máy chỉ có lưới lọc thô để bảo vệ dàn lạnh khỏi bụi lớn. Một số máy có thêm bộ lọc, nhưng chức năng chính vẫn là lấy hơi nước ra. Nếu cần lọc bụi mịn, đó là việc của máy lọc không khí, và không nên kỳ vọng một máy làm tốt cả hai.

Bật máy rồi mở cửa cho thoáng. Mở cửa khi ngoài trời đang nồm là mời thêm hơi ẩm vào, máy không bao giờ đuổi kịp. Muốn thông gió, chọn lúc không khí ngoài trời khô hơn, ví dụ khi gió mùa khô về, rồi đóng cửa lại trước khi bật máy.

Máy hút ẩm diệt được nấm mốc. Máy làm không khí khô hơn, nhờ đó mốc khó phát triển thêm. Nhưng mốc đã mọc trên tường, trên đồ vật vẫn còn đó và cần được làm sạch hoặc xử lý riêng. Nếu mốc lan rộng, có mùi nặng, nên tìm nguyên nhân thấm dột trước khi trông vào máy.

Tiền điện và bình nước: hai chuyện nhỏ mà kéo dài cả mùa

Máy hút ẩm chạy nhiều giờ mỗi ngày trong suốt mùa nồm, có năm kéo dài vài tuần, có năm vài tháng. Công suất ghi trên máy nhân với số giờ máy nén thực sự chạy sẽ cho bạn ước lượng điện năng. Ví dụ giả định: một máy công suất vài trăm watt chạy tám giờ mỗi ngày trong một tháng sẽ tiêu thụ cỡ vài chục kilowatt giờ. Con số này không lớn với nhiều nhà, nhưng không phải là con số bằng không như cảm giác khi nhìn một chiếc máy nhỏ.

Bình chứa nước là phiền toái thứ hai. Trong ngày nồm nặng, bình đầy nhanh, và khi đầy máy tự ngừng. Nếu bạn đi làm cả ngày, máy có thể chỉ chạy được nửa buổi sáng. Nhiều máy có lỗ nối ống xả liên tục ra rãnh thoát nước; nếu đặt máy gần nhà tắm hoặc khu giặt, đây là tính năng đáng dùng.

Nước trong bình là nước ngưng tụ, không phải nước sạch để uống hay tưới cây ăn. Đổ bỏ hằng ngày và rửa bình định kỳ để tránh mùi và nhớt. Lịch vệ sinh lọc và bình chi tiết là chuyện bảo dưỡng theo sách hướng dẫn của máy.

Khi nào chịu nóng, chịu ồn là đáng

Máy hút ẩm có ích thật trong mùa nồm: quần áo phơi trong nhà khô được, tường và sàn bớt đọng nước, đồ gỗ, giày da, sách vở bớt mốc. Ở căn hộ kín, nhà ống ít nắng tại Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên, có những tuần không thứ gì khô được nếu không có máy. Trong hoàn cảnh đó, hơi ấm thêm và tiếng ù của máy là cái giá nhỏ.

Ngược lại, ở nơi khí hậu khô hơn hoặc nhà thoáng có nắng, máy hút ẩm có thể chỉ dùng vài ngày mỗi năm và phần lớn thời gian nằm trong kho. Trước khi mua, nên hỏi: nhà mình có thật sự đọng nước nhiều ngày liền mỗi năm không, hay chỉ vài buổi sáng nồm rồi hết. Câu trả lời quyết định máy hút ẩm là món đồ thiết yếu hay món đồ chiếm chỗ.

Những chiếc máy hút ẩm mini cỡ hộp bút thường không dùng máy nén mà dùng tấm bán dẫn làm lạnh, lượng nước hút được rất nhỏ so với máy thường. Chúng ít ồn và ít nóng, nhưng cũng ít tác dụng với cả một căn phòng. Phần dung tích lít mỗi ngày có bài riêng trong cùng danh mục này.

Câu hỏi thường gặp

Máy hút ẩm có thay được điều hoà để làm mát không?

Không. Máy hút ẩm làm phòng khô hơn nhưng ấm lên chứ không mát đi. Cảm giác dễ chịu hơn trong ngày nồm là do không khí bớt ẩm, mồ hôi dễ bay hơi. Trong ngày nóng, chế độ khô của điều hoà hoặc làm mát bằng điều hoà mới giúp giảm nhiệt độ.

Có nên bật máy hút ẩm cả đêm trong phòng ngủ không?

Có thể, nếu tiếng ồn và nhiệt chấp nhận được với bạn. Cách dễ chịu hơn là chạy máy trước giờ ngủ với cửa phòng đóng, rồi chuyển chế độ ngủ hoặc đặt độ ẩm mục tiêu cao hơn trong đêm. Người có bệnh hô hấp nên hỏi bác sĩ về mức độ ẩm phù hợp.

Vì sao máy hút ẩm chạy mà bình không có nước?

Có thể độ ẩm phòng đã thấp hơn mức cài đặt nên máy nén không chạy, chỉ có quạt. Cũng có thể phòng quá lạnh khiến dàn lạnh đóng băng, máy phải xả băng. Nếu phòng rõ ràng ẩm, máy chạy lâu mà không có nước, nên liên hệ bảo hành để kiểm tra.

Máy hút ẩm ồn hơn lúc mới mua là dấu hiệu gì?

Thường gặp là lọc gió bẩn làm quạt phải chạy nặng, máy đặt lệch gây rung, hoặc chân máy đã chạm vào vật xung quanh. Vệ sinh lọc, kê lại máy trên mặt phẳng là việc tự làm được. Tiếng kêu lạ, tiếng va đập kim loại thì nên ngừng dùng và mang bảo hành.

Đặt máy hút ẩm sát tường có sao không?

Máy cần khoảng trống để hút gió vào và thổi gió ra. Đặt quá sát tường hay tủ làm luồng gió bị chặn, máy hút kém, nóng hơn và ồn hơn do rung truyền vào vật cứng. Sách hướng dẫn thường ghi khoảng cách tối thiểu cần chừa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138