ChanThat.comChân Thật
Ấm siêu tốc, máy pha cà phê, máy lọc nước để bàn

Máy pha cà phê 15 bar, 20 bar: con số trên hộp nói gì và không nói gì

Con số 15 hay 20 bar là sức bơm tối đa, không phải áp suất chiết cà phê. Vì sao giỏ lọc áp lực tạo crema giả, nồi hơi hay thanh nhiệt, và thứ quan trọng hơn bar.

Close view of a compact home espresso machine on a granite counter in Hà Nội, hands locking the portafilter, small cup below, morning daylight, blank dials

Con số 15 bar hay 20 bar in to trên hộp máy pha cà phê gia đình là áp suất tối đa mà máy bơm có thể tạo ra, không phải áp suất nước thật sự đi qua lớp cà phê khi pha. Áp suất chiết espresso thường được nhắc tới là quanh 9 bar, và áp suất thực tế khi pha phụ thuộc chủ yếu vào lớp bột cà phê cản nước nhiều hay ít: xay mịn hay thô, nhiều hay ít bột, nén chặt hay lỏng. Máy 20 bar không pha ngon hơn máy 15 bar chỉ vì con số lớn hơn.

Bài này giải thích những gì con số bar không cho bạn biết, và những yếu tố quyết định ly espresso ở nhà nhiều hơn: giỏ lọc, nhiệt độ, máy xay và cà phê. Không có tên hãng, không xếp hạng máy, không kể chuyện đã pha thử; mọi ví dụ là giả định để bạn tự đối chiếu với chiếc máy mình đang xem.

Bar là gì và vì sao không phải số càng lớn càng tốt

Bar là đơn vị áp suất, một bar xấp xỉ áp suất không khí ở mặt biển. Espresso là cách ép nước nóng qua một lớp bột cà phê mịn, nén chặt, trong khoảng thời gian ngắn. Áp suất đủ cao để đẩy nước qua lớp bột dày đặc đó và kéo ra dầu, chất thơm, tạo lớp bọt crema. Trong giới pha chế, mức chiết quen thuộc được nhắc tới là khoảng 9 bar, dù có người thử mức khác theo khẩu vị.

Máy bơm trong máy gia đình thường là loại bơm rung, được ghi công suất tối đa 15 hay 20 bar. Đó là mức nó đạt được khi đầu ra bị chặn gần như hoàn toàn. Khi pha, nước gặp lớp bột cà phê; bột cản càng nhiều, áp suất càng tăng, bột cản ít thì nước chảy tuột qua với áp suất thấp. Máy chuyên nghiệp và một số máy gia đình tốt có van giới hạn áp suất, đưa mức thực tế về gần mức chiết mong muốn dù bơm mạnh hơn nhiều.

Nói gọn: con số trên hộp giống tốc độ tối đa ghi trên đồng hồ xe máy, có thật nhưng không phải tốc độ bạn chạy hằng ngày, và không nói xe đó chạy êm hay không. Hai máy cùng ghi 15 bar có thể cho ly cà phê rất khác nhau; một máy ghi 20 bar không đủ chứng minh nó pha tốt hơn máy ghi 15 bar.

Giỏ lọc áp lực và lớp crema "đẹp như quảng cáo"

Giỏ lọc hai đáy là gì. Nhiều máy gia đình đi kèm giỏ lọc áp lực, đáy có hai lớp, lớp ngoài chỉ có một lỗ nhỏ. Lỗ nhỏ đó tự tạo lực cản, nên dù bột xay thô hay nén lỏng, máy vẫn cho ra dòng cà phê có bọt dày.

Ưu điểm có thật. Giỏ áp lực dễ dùng, chịu được cà phê xay sẵn mua ở tiệm, không cần máy xay riêng và không cần tay nghề nén. Với người mới, người chỉ muốn ly cà phê sữa buổi sáng, đây là điểm cộng thật.

Chỗ dở ít ai nói. Bọt tạo ra bằng cách ép qua lỗ nhỏ đó phần lớn là bọt khí, trông giống crema nhưng không nói lên cà phê chiết ngon hay không. Bạn không điều chỉnh được nhiều, ly cà phê thường đồng đều nhưng khó ngon hơn một mức nhất định.

Giỏ lọc một đáy. Một số máy kèm cả giỏ một đáy, kiểu giỏ quán dùng. Giỏ này cho bạn điều chỉnh thật sự, nhưng đòi hỏi bột xay mịn đều, tươi, liều đúng và nén đều tay. Không có máy xay phù hợp, giỏ một đáy cho ra ly cà phê chảy nhanh, chua loãng, và người dùng dễ kết luận máy kém.

Nồi hơi hay thanh nhiệt: con số hộp không ghi nhưng ảnh hưởng mỗi sáng

Cách máy làm nóng nước quyết định bạn đợi bao lâu, nhiệt độ có ổn không và đánh sữa có tiện không. Bảng sau mô tả các kiểu hay gặp ở máy gia đình; cách gọi có thể khác nhau tuỳ người bán.

Kiểu làm nóngCái đượcChỗ dở hay gặp
Thanh nhiệt nhanh (thermoblock)Khởi động nhanh, máy nhỏ gọnNhiệt độ có thể dao động giữa các lần pha liên tiếp, hơi đánh sữa có khi ướt và yếu
Một nồi hơi nhỏNhiệt ổn định hơn khi phaPha xong phải đợi nồi nóng thêm để đánh sữa, rồi đợi nguội để pha tiếp
Hai mạch nóng hoặc hai nồiPha và đánh sữa gần như cùng lúcMáy to, nặng, đắt, tốn chỗ, tốn thời gian làm nóng ban đầu
Máy không có vòi đánh sữaGọn, rẻ, ít bộ phận phải vệ sinhMuốn cà phê sữa bọt phải mua thêm dụng cụ tạo bọt rời

Nếu nhà bạn chủ yếu uống cà phê sữa đá hay bạc xỉu, chuyện đánh sữa bọt gần như không quan trọng, kiểu làm nóng đơn giản là đủ. Nếu bạn thích cà phê sữa nóng có bọt mịn mỗi sáng cho hai ba người, thời gian chờ giữa pha và đánh sữa sẽ là chỗ bực mình nhất, quan trọng hơn mọi con số bar.

Thứ quan trọng hơn bar: máy xay và cà phê

Trong pha espresso, độ mịn và độ đều của bột cà phê quyết định lớp bột cản nước ra sao, từ đó quyết định áp suất thực tế và thời gian chiết. Cà phê xay sẵn mua về để vài tuần đã mất nhiều hương, và thường không đúng độ mịn espresso. Đó là lý do người pha lâu năm hay nói máy xay quan trọng không kém máy pha.

Một chỗ dở ít khi được nói khi bán máy: máy xay lưỡi dao kiểu cối xay sinh tố cho bột không đều, có hạt to hạt mịn lẫn lộn, không hợp với giỏ lọc một đáy. Máy xay đĩa xay cho bột đều hơn, nhưng thêm một khoản tiền và một món chiếm chỗ trên bàn bếp. Khi tính chi phí máy pha espresso, hãy tính cả máy xay nếu bạn định dùng giỏ một đáy.

Riêng với cà phê quen thuộc ở Việt Nam: cà phê rang đậm, nhiều robusta, có loại rang cùng bơ hay đường, cho ra espresso rất đậm, đắng, bọt nhiều. Một số người thích, một số thấy gắt. Loại rang có dầu bóng và đường còn dễ bám vào giỏ lọc, vòi pha, cần vệ sinh kỹ hơn. Thử vài loại cà phê trước khi kết luận chiếc máy không hợp khẩu vị.

Những dòng khác trên hộp cũng dễ hiểu lầm

Công suất oát. Công suất lớn giúp máy nóng nhanh hơn, không làm cà phê ngon hơn. Máy công suất cao cũng kéo dòng lớn, nên cắm ổ riêng trên tường, không chung ổ kéo dài với ấm siêu tốc hay lò vi sóng.

Dung tích bình nước. Bình hai lít nghe nhiều, nhưng nước để trong bình vài ngày dễ có mùi và đóng rêu nếu đặt gần cửa sổ. Bình to chỉ có ích khi nhà pha nhiều ly mỗi ngày; nhà một hai người nên đổ vừa đủ và thay nước thường xuyên.

Chữ "chuẩn barista" hay "công nghệ Ý". Đây là câu quảng cáo, không phải thông số. Không có tiêu chuẩn chung nào để một máy gia đình được gọi là chuẩn barista. Thay vì tin cụm từ đó, xem những gì kiểm được: giỏ lọc loại nào, có van giới hạn áp suất không, có đồng hồ áp không.

"Pha một chạm" và nhiều nút chương trình. Nút pha sẵn một ly hay hai ly thường chỉ đong theo thời gian hoặc theo lượng nước, không biết bột của bạn mịn hay thô. Nếu bột thay đổi, lượng cà phê ra cũng đổi. Nút tiện, nhưng đừng nghĩ máy tự lo phần chiết thay bạn.

Đồng hồ đo áp trên mặt máy. Một số máy có đồng hồ áp, hữu ích để biết bạn xay mịn quá hay thô quá. Nhưng có đồng hồ không có nghĩa là áp được giới hạn ở mức hợp lý; đó là công cụ để đọc, không phải để chỉnh. Hỏi rõ người bán đồng hồ đo ở điểm nào trong máy.

Những câu hỏi đáng hỏi người bán hơn là "máy bao nhiêu bar"

Khi đứng trước quầy hay đọc trang mô tả, những câu dưới đây cho bạn biết nhiều về trải nghiệm thật hơn con số áp suất.

  • Máy đi kèm giỏ lọc áp lực, giỏ một đáy, hay cả hai?
  • Máy làm nóng bằng gì, từ lúc bật tới lúc pha được mất bao lâu, pha xong đánh sữa có phải đợi không?
  • Đường kính tay cầm và giỏ lọc là bao nhiêu, có phụ kiện thay thế dễ tìm không?
  • Bình nước tháo rời được không, dung tích bao nhiêu, đổ nước từ trên hay rút ra phía sau?
  • Khay hứng nước thải có báo đầy không, có đủ chỗ đặt cốc cao không?
  • Máy có chế độ tẩy cặn, hướng dẫn tẩy cặn bao lâu một lần, dùng dung dịch gì?
  • Máy có van giới hạn áp suất hay đồng hồ đo áp không, người bán có biết không?
  • Bảo hành gồm cả bơm và mạch nhiệt không, sửa ở đâu khi hỏng?

Người bán không trả lời được những câu này mà chỉ nhắc lại "máy 20 bar mạnh lắm" thì bạn biết họ đang bán con số, không bán trải nghiệm.

Khi nào máy espresso gia đình đáng mua, khi nào không

Máy espresso gia đình đáng tiền với người uống cà phê kiểu Ý hằng ngày, thích tự chỉnh vị, chịu bỏ thời gian học xay, nén, chỉnh liều, và chịu vệ sinh vòi pha, vòi đánh sữa sau mỗi lần dùng. Với người như vậy, chiếc máy là một sở thích và họ sẽ thấy giá trị.

Nó ít đáng tiền với người chỉ cần một ly cà phê sữa đá buổi sáng như ngoài quán. Ly phin truyền thống, hoặc cà phê pha sẵn mua về, cho vị gần với thói quen người Việt hơn và gần như không cần bảo dưỡng. Máy espresso mua theo trào lưu rồi để trong góc bếp, phủ bụi vì ngại vệ sinh, là chuyện hay gặp.

Nếu còn phân vân, tự hỏi ba câu: mỗi sáng bạn có thêm mười phút để pha và lau máy không, nhà bạn có chỗ cho máy pha và máy xay đứng cạnh nhau không, và bạn có định uống espresso hay cà phê sữa nóng đủ thường xuyên không. Ba câu đều "có" thì mới nên bắt đầu so các thông số khác.

Câu hỏi thường gặp

Máy 20 bar có pha espresso ngon hơn máy 15 bar không?

Không thể kết luận chỉ từ con số đó. Cả hai là áp suất tối đa của bơm. Áp suất thực tế khi pha do lớp bột cà phê và thiết kế máy quyết định, nên giỏ lọc, nhiệt độ ổn định và máy xay ảnh hưởng nhiều hơn.

Crema dày có phải dấu hiệu cà phê ngon không?

Không hẳn. Crema phụ thuộc vào độ tươi của hạt, loại hạt, độ rang và kiểu giỏ lọc. Giỏ lọc áp lực có thể tạo bọt dày ngay cả với cà phê đã cũ. Vị trong ly mới là thứ nên đánh giá.

Dùng cà phê xay sẵn cho máy espresso được không?

Được, nhất là với giỏ lọc áp lực. Kết quả thường đồng đều nhưng hương kém hơn cà phê vừa xay. Mua gói nhỏ, đóng kín, dùng hết trong thời gian ngắn sẽ đỡ hơn.

Máy pha espresso có pha được cà phê phin kiểu Việt Nam không?

Máy cho ra espresso, đậm và ít nước, khác cà phê phin cả về cách chiết lẫn vị. Có thể pha espresso rồi thêm sữa đặc, đá để có ly gần giống, nhưng người quen vị phin thường nhận ra khác biệt.

Có nên mua máy pha kèm máy xay tích hợp không?

Máy tích hợp gọn hơn, nhưng khi một bộ phận hỏng thì cả máy phải đi sửa, và máy xay tích hợp thường ít khả năng chỉnh. Nếu bạn định nâng cấp dần, máy pha và máy xay rời linh hoạt hơn.

Máy espresso gia đình cần vệ sinh những gì?

Hằng ngày: tay cầm, giỏ lọc, vòi pha và vòi đánh sữa ngay sau khi dùng. Định kỳ: tẩy cặn theo hướng dẫn, thay gioăng khi cứng. Vòi đánh sữa không lau ngay sẽ đóng cặn sữa, khó sạch và có mùi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138