ChanThat.comChân Thật
Nồi cơm, nồi áp suất điện, bếp từ, bếp hồng ngoại

Nồi áp suất điện nấu nhanh thật không: tính cả lúc lên áp, xả áp và món không hợp

Hầm xương 30 phút trong nồi áp suất điện chưa tính lúc lên áp và xả áp. Món nào nhanh thật, món nào chẳng nhanh hơn bao nhiêu, và nồi hợp với nhà nào.

Electric pressure cooker releasing a jet of steam on a kitchen counter in a Da Nang townhouse, a person stepping back holding a ladle, afternoon light

Nồi áp suất điện nấu nhanh thật với những món cần hầm lâu như xương, gân, đậu khô, thịt bò miếng to, nhưng thời gian ghi trong công thức thường chỉ là thời gian giữ áp, chưa tính lúc nồi lên áp và lúc xả áp. Cộng đủ ba giai đoạn, món hầm vẫn nhanh hơn đun bếp thường đáng kể; còn với món vốn đã chín nhanh như rau, cá, trứng, tổng thời gian có khi không nhanh hơn, thậm chí lâu hơn nấu nồi thường.

Bài này giải thích vì sao áp suất làm món chín nhanh, chia rõ các giai đoạn thời gian, liệt kê món hợp và món không hợp, những chỗ dở hay gặp sau vài tháng dùng, và cả những điểm mạnh thật mà ít quảng cáo nói đúng. Các con số trong bài là ví dụ giả định để minh hoạ cách tính, không phải phép đo trên một nồi cụ thể.

Vì sao áp suất làm món chín nhanh hơn

Ở áp suất khí quyển thông thường, nước sôi quanh 100°C và không nóng hơn được nữa dù bạn vặn lửa to; năng lượng thêm vào chỉ làm nước bay hơi nhanh hơn. Khi nồi được đậy kín, hơi nước không thoát ra, áp suất bên trong tăng lên, và điểm sôi của nước tăng theo. Thức ăn ngâm trong nước nóng hơn 100°C thì collagen trong gân, xương, và chất xơ trong đậu mềm ra nhanh hơn nhiều.

Nồi áp suất điện gia dụng thường hoạt động ở áp suất thấp hơn một chút so với nhiều nồi áp suất đặt trên bếp ga, nên nhiệt độ bên trong cũng thấp hơn một ít. Mức cụ thể của từng nồi được ghi trong sách hướng dẫn; điều cần biết là công thức viết cho nồi áp suất bếp ga có thể cần thêm vài phút khi chuyển sang nồi điện.

Điểm khác quan trọng của nồi điện là nó tự điều khiển: cảm biến áp suất hoặc nhiệt độ báo cho bộ điều khiển khi đã đủ áp, nồi tự giảm công suất để giữ áp, hết giờ tự ngắt và chuyển sang giữ ấm. Bạn không phải đứng canh lửa và nghe van kêu như với nồi bếp ga.

Chính vì cơ chế này, "nhanh" chỉ đúng với phần thức ăn cần nhiệt độ cao trong thời gian dài. Món chỉ cần đạt 100°C vài phút là chín thì nồi áp suất không giúp được bao nhiêu, vì phần lớn thời gian lại nằm ở việc đưa cả nồi lên áp và hạ áp xuống.

Ba giai đoạn thời gian mà công thức hay bỏ qua

Lên áp. Từ lúc bấm nút đến lúc van phao bật lên, nồi phải đun cả khối nước và thức ăn tới sôi rồi tích áp. Thời gian này phụ thuộc lượng nước, thức ăn lạnh hay ấm, đầy nồi hay ít. Thịt vừa lấy từ ngăn đá ra hoặc nồi đầy nước dùng có thể khiến giai đoạn này kéo dài đáng kể.

Giữ áp. Đây là con số bạn cài và cũng là con số công thức ghi, ví dụ "hầm 30 phút". Nồi duy trì áp suất trong khoảng thời gian đó rồi ngắt.

Xả áp tự nhiên. Để nồi nguội dần, áp suất giảm, van phao hạ xuống, lúc đó mới mở được nắp. Với nồi đầy nước dùng, giai đoạn này có thể mất khá lâu. Nhiều công thức hầm tính luôn thời gian xả tự nhiên như một phần của quá trình nấu, vì thức ăn vẫn tiếp tục chín trong lúc chờ.

Xả áp nhanh. Gạt van để hơi thoát ra, áp suất giảm trong thời gian ngắn. Nhanh hơn, nhưng có những món không nên xả nhanh: món nhiều nước dùng, cháo, món nhiều bọt có thể phun theo hơi qua van. Sách hướng dẫn của nồi thường ghi rõ.

Thời gian sau khi mở nắp. Nhiều món vẫn cần thêm bước cuối: nêm nếm lại, đun cạn cho sánh nước, xào lại cho thơm. Bước này cũng nên được tính khi so với nấu bếp thường.

Ví dụ giả định: món nào nhanh thật, món nào không

Bảng sau dùng con số giả định để minh hoạ cách cộng thời gian, không phải kết quả đo. Bạn có thể tự điền con số của nồi nhà mình theo cùng cách.

MónNồi áp suất điện (lên áp + giữ áp + xả áp)Nấu bếp thườngLợi thế thời gian
Hầm xương ống cho nước dùng15 + 40 + 20 phútVài giờ liu riuLớn
Đậu đen, đậu đỏ khô đã ngâm12 + 20 + 15 phútKhoảng một đến hai giờLớn
Bò kho miếng to12 + 30 + 15 phútKhoảng hai giờLớn
Cháo trắng10 + 15 + 15 phútKhoảng 40–60 phút, phải khuấyVừa, chủ yếu đỡ canh
Khoai tây, khoai lang luộc8 + 8 + 5 phútKhoảng 20–25 phútNhỏ
Rau xanh, cá phi lê6 + 1 + 3 phútVài phútKhông có, dễ nhừ

Nhìn cột cuối, nồi áp suất điện phát huy rõ ở những món cần hầm lâu. Với nhà hay nấu canh hầm, cháo, đậu, đây là thiết bị đáng giá. Với nhà chủ yếu xào rau, rán cá, luộc trứng, lợi ích thời gian gần như không có.

Món không hợp hoặc phải nấu theo cách khác

Ngoài chuyện thời gian, có những món mà nồi áp suất điện làm ra kết quả kém, hoặc sách hướng dẫn khuyên tránh vì an toàn. Danh sách dưới đây là các nhóm thường gặp, hãy đối chiếu với hướng dẫn của nồi bạn:

  • Rau xanh, cá mỏng, hải sản nhỏ: chín quá nhanh, dễ nhừ nát; không mở nắp kiểm tra giữa chừng được.
  • Món cần mặt vàng giòn: thịt quay, cá chiên, bánh nướng. Môi trường hơi nước bão hoà không tạo được lớp giòn.
  • Chiên ngập dầu: nhiều nhà sản xuất cấm chiên ngập dầu dưới áp suất vì nguy hiểm.
  • Món nhiều bọt và nở nhiều: yến mạch, mì ống, một số loại đậu, bột. Bọt có thể bịt lỗ van; hầu hết hướng dẫn quy định mức đổ thấp hơn và không xả áp nhanh.
  • Món cần nêm nếm liên tục: nước sốt, món kho cần chỉnh độ mặn ngọt dần. Bạn phải đoán từ đầu hoặc nấu hai lần.
  • Món sữa đặc, kem: dễ cháy đáy, trào bọt; thường nên cho sữa vào sau khi đã xả áp.

Phần lớn nồi áp suất điện có chế độ "xào" để phi hành, làm săn thịt trước khi đóng nắp. Nó hữu ích, nhưng lòng nồi sâu và hẹp nên không thay được chảo.

Những chỗ dở hay gặp sau vài tháng dùng

Gioăng nắp ám mùi. Gioăng silicon hấp thụ mùi món mặn. Hầm cà ri hôm trước, hôm sau nấu cháo có thể còn mùi. Nhiều nhà mua thêm gioăng dự phòng để dùng riêng cho món ngọt và món mặn.

Nắp nhiều chi tiết phải rửa. Van xả, van phao, nắp chống tràn, gioăng đều cần tháo rửa định kỳ để không đọng cặn. Bỏ qua bước này thì vừa có mùi, vừa ảnh hưởng hoạt động của van.

Không thể "liếc qua" nồi. Đã đóng nắp và có áp là phải chờ. Ai quen vừa nấu vừa mở vung nếm thử sẽ thấy khó chịu trong vài tuần đầu.

Chiếm chỗ. Nồi to, nắp cao, cần khoảng trống phía trên để hơi thoát an toàn, không đặt được dưới tủ bếp treo thấp khi đang xả áp.

Nồi nặng khi đầy. Lòng nồi đầy nước dùng nóng rất nặng, rót ra bát cần cẩn thận. Đây là điểm cần nghĩ khi mua cho người lớn tuổi.

Nước dùng trong mà ít đậm. Nồi kín hơi nên nước gần như không bay hơi. Nước dùng thường trong nhưng loãng hơn nồi đun mở vung, nhiều người phải đun cạn bớt sau khi mở nắp, lại cộng thêm thời gian.

Điểm mạnh thật, và nồi hợp với nhà nào

Công bằng mà nói, nồi áp suất điện có những lợi ích thật mà ít thiết bị khác thay được. Điểm lớn nhất không hẳn là tốc độ, mà là không phải canh: bạn cho xương vào, cài giờ, đi làm việc khác, quay lại là có nước dùng. Với nhà đi làm cả ngày, hẹn giờ để tối về có món hầm là tiện thật, miễn là tuân thủ an toàn thực phẩm khi hẹn giờ có thịt.

So với đun liu riu trên bếp ga hàng giờ, nồi điện kín hơi nên căn bếp ít nóng và ít ẩm hơn, mùi lan ra ít hơn. Nồi điện cũng có nhiều cơ chế an toàn hơn nồi áp suất bếp ga đời cũ: khoá nắp khi còn áp, cảm biến nhiệt, ngắt khi quá áp. Điều này giúp người chưa quen nồi áp suất dễ dùng hơn, dù vẫn phải dùng đúng cách.

Nồi hợp với nhà hay hầm xương, nấu cháo cho trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, ăn nhiều đậu, nấu món kho món hầm vào cuối tuần để chia hộp. Nồi ít hợp với nhà chủ yếu nấu món xào, món luộc nhanh, ăn cơm nhà ít bữa, hoặc bếp quá chật.

Nếu chưa chắc, bạn có thể ghi lại trong hai tuần những món hầm, món nấu lâu nhà mình làm. Nếu danh sách ngắn hơn một, hai món mỗi tuần, nồi áp suất điện dễ thành món đồ nằm trong tủ.

Tự cộng thời gian cho thực đơn nhà bạn trước khi mua

Thay vì tin con số trên hộp hay trong video nấu ăn, bạn có thể tự làm một phép cộng nhỏ với chính thực đơn nhà mình. Cách làm như sau:

  1. Liệt kê năm món nhà bạn nấu thường xuyên nhất trong một tuần, kể cả món đơn giản như luộc rau, kho cá.
  2. Ghi thời gian bạn đang nấu mỗi món bằng bếp hiện có, tính từ lúc bật bếp tới lúc dọn ra bát, và thời gian bạn phải đứng canh.
  3. Với từng món, tìm thời gian giữ áp gợi ý trong sách hướng dẫn của loại nồi bạn định mua, rồi cộng thêm một khoảng cho lên áp và xả áp theo lượng nước của món.
  4. So hai cột. Món nào nồi áp suất rút ngắn rõ, hoặc giúp bạn không phải đứng canh, thì đánh dấu.
  5. Đếm số món được đánh dấu. Nếu chỉ có một món mỗi tuần, cân nhắc lại; nếu có ba món trở lên, nồi có nhiều khả năng được dùng đều.

Phép cộng này mất mười phút nhưng trả lời câu hỏi chính xác hơn mọi lời quảng cáo, vì nó tính theo đúng bữa ăn của nhà bạn chứ không theo món mẫu dễ nấu nhất.

Câu hỏi thường gặp

Nồi áp suất điện hầm xương bao lâu thì nhừ?

Thời gian giữ áp phụ thuộc loại xương, kích cỡ miếng và nồi của bạn; sách hướng dẫn thường có bảng gợi ý. Hãy nhớ cộng thêm thời gian lên áp và xả áp tự nhiên khi lên kế hoạch bữa ăn, vì đây là phần công thức hay bỏ qua.

Vì sao nồi áp suất điện lên áp lâu?

Nồi phải đun cả khối nước và thức ăn tới sôi rồi tích áp. Nồi đầy nước, thức ăn lạnh từ tủ đông hoặc gioăng chưa khít đều làm giai đoạn này kéo dài. Nếu nồi không bao giờ lên áp, hãy kiểm gioăng và van theo hướng dẫn hoặc mang đi bảo hành.

Nên xả áp tự nhiên hay xả nhanh?

Món hầm nhiều nước dùng, cháo, đậu và món nhiều bọt thường nên xả tự nhiên để tránh phun trào qua van. Món chỉ cần chín vừa như rau củ có thể xả nhanh theo hướng dẫn. Luôn đọc khuyến cáo của nồi bạn và tránh để mặt, tay ở hướng hơi thoát.

Công thức nồi áp suất bếp ga dùng cho nồi điện được không?

Dùng được làm tham khảo, nhưng nồi điện gia dụng thường có áp suất thấp hơn một chút nên có thể cần thêm thời gian giữ áp. Bắt đầu với thời gian công thức, mở ra kiểm, rồi ghi lại điều chỉnh cho những lần sau.

Nồi áp suất điện có thay được nồi cơm điện không?

Nhiều nồi có chế độ nấu cơm và nấu được cơm ăn ổn, nhưng nồi to, nắp nặng và chiếm chỗ. Nếu ngày nào cũng nấu cơm và cùng lúc cần hầm món khác, một nồi không thể làm hai việc cùng lúc. Nhiều nhà vẫn giữ cả hai.

Mua nồi áp suất điện dung tích bao nhiêu là đủ?

Nhớ rằng thức ăn chỉ được đổ tới mức tối đa theo vạch, thường thấp hơn nhiều so với dung tích ghi trên hộp, và món nở nhiều còn thấp hơn nữa. Hãy ước lượng lượng món hầm thường nấu, rồi chọn dung tích có dư so với mức đó.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138