ChanThat.comChân Thật
Quạt, quạt hơi nước, máy lọc không khí, máy tạo ẩm

Quạt không cánh có tốt không: gió, tiếng rít, bụi khe gió và chỗ thật sự đáng giá

Quạt không cánh vẫn có cánh, chỉ giấu trong chân đế. Vì sao gió xa yếu, tiếng rít cao, bụi bám khe gió, và lúc nào đáng mua: nhà có trẻ nhỏ, cần gió êm gần.

Close detail of a hollow ring bladeless fan on a wooden shelf in a bright Đà Nẵng apartment, small child hand reaching toward it, parent arm gently holding back, soft morning light

Quạt không cánh tốt ở hai điểm: an toàn cho ngón tay trẻ nhỏ và dễ lau bề mặt; còn về độ mát ở xa, độ êm và giá trên mỗi đơn vị gió, nó thường thua một chiếc quạt cánh thường tử tế. Cái tên dễ gây hiểu lầm: máy vẫn có cánh, chỉ là một cánh quạt nhỏ quay rất nhanh giấu trong chân đế, thổi không khí lên vòng rỗng phía trên rồi phụt ra qua một khe hẹp.

Bài này đi qua cơ chế để giải thích vì sao gió của loại quạt này có tính chất khác, vì sao nhiều người phàn nàn về tiếng rít, chỗ bụi hay bám, những câu quảng cáo cần đọc kỹ, và nhóm người dùng mà loại quạt này thật sự đáng giá. Bài nói về loại máy, không nói về hãng nào.

Cơ chế: cánh quạt nhỏ, quay nhanh, gió kéo thêm gió

Trong chân đế có một động cơ và một bánh công tác nhỏ, thường quay nhanh hơn nhiều so với cánh quạt đứng. Không khí được hút qua các lỗ ở chân, nén lên vòng rỗng phía trên rồi thoát ra qua một khe rất hẹp chạy quanh vòng. Dòng khí thoát ra nhanh, mỏng, và nhờ hình dạng mặt cong phía sau khe, nó kéo theo không khí xung quanh đi cùng. Phần không khí bị kéo theo này là lý do quảng cáo hay nói máy khuếch đại luồng gió.

Hiện tượng kéo theo có thật, nhưng nó không tạo ra năng lượng mới. Toàn bộ chuyển động của không khí vẫn bắt nguồn từ một động cơ nhỏ phải đẩy khí qua một lối đi hẹp và vòng vèo. Lối đi càng hẹp thì càng tốn công cho ma sát và đổi hướng. Đó là lý do một chiếc quạt không cánh thường cần động cơ quay nhanh để có lượng gió tương đương quạt cánh thường cỡ vừa.

Kết quả là gió có tính chất khác: luồng gió mượt, ít giật từng đợt như quạt cánh, cảm giác dịu khi ngồi gần. Nhưng luồng gió mỏng và tản nhanh, nên ở khoảng cách xa vài mét cảm giác mát giảm rõ hơn so với một chiếc quạt cánh lớn, vốn đẩy một khối không khí to và chậm đi được xa.

Hiểu cơ chế giúp bạn đặt đúng kỳ vọng: đây là quạt cho khoảng cách gần, cho người cần gió êm mặt, không phải quạt để làm thông thoáng cả căn phòng rộng.

So với quạt cánh thường: được gì, mất gì

Bảng so sánh theo loại máy, không theo mẫu cụ thể. Mỗi dòng là xu hướng thường gặp; máy cụ thể có thể khác.

Tiêu chíQuạt không cánhQuạt cánh thường cùng cỡ
An toàn ngón tay trẻ nhỏKhông có cánh hở, khe gió hẹpCó lồng bảo vệ, khe lồng vẫn lọt ngón nhỏ
Cảm giác gió ở gầnMượt, đều, ít giậtCó nhịp theo vòng quay cánh
Gió ở xa vài métThường yếu nhanhThường đi xa hơn
Âm sắc tiếng ồnTiếng xì, rít tần số cao ở số lớnTiếng ù trầm, dễ quen hơn với nhiều người
Vệ sinhLau ngoài dễ; khe gió và lưới chân khóPhải tháo lồng, lau cánh
Khi hỏngThường phải thay cụm động cơ hoặc mạchLinh kiện phổ biến, dễ thay
Chi phí trên mỗi đơn vị gióCaoThấp

Hai dòng đầu là lý do chính đáng để chọn quạt không cánh. Năm dòng sau là phần quảng cáo ít khi nhắc. Bạn cân dòng nào nặng hơn tuỳ hoàn cảnh nhà mình: nhà có trẻ đang tuổi tò mò thọc tay vào mọi thứ thì dòng đầu có thể quyết định tất cả.

Tiếng rít: vì sao quạt êm trên quảng cáo lại khó ngủ

Số đề-xi-ben không kể hết câu chuyện. Một con số độ ồn thấp thường đo ở số gió nhỏ nhất. Ở số đó quạt không cánh có thể rất êm. Nhưng khi tăng lên số vừa để đủ mát, động cơ nhỏ phải quay nhanh hơn nhiều, và tiếng ồn tăng nhanh hơn người mua nghĩ.

Âm cao khó chịu hơn âm trầm. Tai người nhạy với các tần số cao hơn. Quạt cánh thường phát ra tiếng ù trầm, nhiều người coi như tiếng nền dễ ngủ. Bánh công tác nhỏ quay nhanh và khe gió hẹp tạo ra tiếng xì, tiếng rít; cùng mức đề-xi-ben, âm này thường bị cảm nhận là phiền hơn.

Rung nhỏ bị khuếch đại qua mặt đặt. Đặt máy trên mặt tủ gỗ mỏng hoặc sàn gỗ, rung của động cơ quay nhanh có thể truyền thành tiếng vo vo. Thử đặt máy trên nền cứng, phẳng trước khi kết luận máy ồn.

Máy cũ ồn hơn máy mới. Bụi bám trên bánh công tác làm lệch cân bằng, ổ trục mòn dần. Với một bộ phận quay nhanh, chút lệch nhỏ cũng tạo tiếng rõ. Đây là điều chỉ lộ ra sau một hai mùa, nên ít khi xuất hiện trong các bài giới thiệu máy mới.

Cách tự thử khi mua. Nhờ người bán bật máy ở số bạn định dùng thật sự, không phải số nhỏ nhất, đứng cách khoảng bằng khoảng cách từ quạt tới gối, nghe ít nhất một phút. Cửa hàng ồn thì hỏi chính sách đổi trả trong vài ngày đầu, thử lại trong phòng ngủ yên tĩnh của mình.

Bụi ở khe gió và lưới chân: chỗ khó lau nhất lại là chỗ quan trọng nhất

Lời quảng cáo dễ lau chùi đúng với phần vỏ ngoài: một vòng nhựa trơn, không lồng, không cánh, lau một lượt khăn ẩm là sạch. Nhưng phần quyết định chất lượng gió lại nằm ở hai chỗ khó với tới: khe thổi hẹp quanh vòng, và lưới hút gió ở chân đế. Không khí trong nhà mang theo bụi, lông vật nuôi, sợi vải, dầu mỡ từ bếp; tất cả đi qua chân đế trước khi lên vòng.

Lưới chân bị bám bụi làm máy hút được ít khí hơn, động cơ quay cùng tốc độ mà gió ra yếu đi, tiếng ồn lại tăng. Bụi lọt qua lưới bám lên bánh công tác bên trong, nơi người dùng không nên tự tháo. Nhiều máy có lưới hoặc tấm lọc tháo ra được ở chân; máy nào không có thì chỉ còn cách hút bụi từ ngoài vào bằng đầu hút nhỏ.

Với khe thổi, khăn thường không lọt vào. Cách an toàn là rút điện, dùng chổi cọ mềm khô hoặc đầu hút bụi khe hẹp quét dọc khe. Không xịt nước, không xịt dung dịch tẩy vào khe hay chân đế vì bên trong là động cơ và mạch điện. Không tự tháo vỏ để vệ sinh bên trong; máy cần làm sạch sâu thì đem tới nơi bảo hành.

Nếu nhà bạn nuôi chó mèo rụng lông nhiều hoặc quạt đặt gần bếp, đây là điểm nên cân trước khi mua: quạt cánh thường tháo lồng ra rửa được, còn quạt không cánh thì không.

Những câu quảng cáo cần đọc kỹ

Đây là các câu hay gặp với loại quạt này, kèm cách đọc. Ví dụ câu chữ là giả định, không trích từ hãng nào.

  • “Khuếch đại luồng gió lên nhiều lần”: có cơ sở về mặt khí động học, nhưng con số nhân lên là so với lượng khí đi qua động cơ, không phải so với một chiếc quạt cánh. Câu hỏi đúng là gió đo ở cách máy một hai mét mạnh bao nhiêu.
  • “Siêu êm, chỉ bằng tiếng thì thầm”: hỏi đo ở số mấy. Nếu con số chỉ có ở số thấp nhất, coi như chưa biết độ ồn ở số bạn sẽ dùng.
  • “Lọc không khí, tạo ion”: một số quạt không cánh có ngăn lọc. Ngăn lọc nhỏ trong thân quạt có lưu lượng qua lọc giới hạn; muốn biết tác dụng thật, hỏi chỉ số lượng khí sạch được kiểm định theo tiêu chuẩn nào. Thiếu số đó thì coi là tính năng phụ.
  • “Kiêm sưởi mùa đông”: phần sưởi là điện trở công suất lớn, tiền điện khác hẳn khi chạy chế độ quạt. Cần xem ổ cắm chịu tải và đọc kỹ cảnh báo an toàn nhiệt.
  • “Tiết kiệm điện”: quạt nói chung đều tiêu thụ ít điện so với điều hoà; nhưng để ra cùng lượng gió, động cơ nhỏ quay nhanh không nhất thiết tiết kiệm hơn quạt cánh có động cơ hiệu suất cao. Đọc số oát ở từng số gió nếu có.

Một mẹo đơn giản: thông số nào chỉ ghi giá trị tốt nhất mà không ghi điều kiện đo, thông số đó nên được xem như lời giới thiệu chứ chưa phải dữ liệu để so.

Tự thử quạt không cánh trước khi trả tiền

Vài phút thử ở cửa hàng hoặc ngay khi nhận hàng có thể tránh được một món đồ cất kho:

  1. Bật số gió bạn định dùng hằng đêm, đứng cách khoảng một mét rưỡi tới hai mét, đưa mu bàn tay hoặc má ra đón gió để xem có còn cảm giác mát không.
  2. Nghe tiếng ở số đó ít nhất một phút; chú ý tiếng xì, tiếng rít, tiếng lạch cạch khi máy xoay qua lại.
  3. Bật chế độ xoay, xem góc xoay có đủ phủ chỗ bạn ngồi hoặc nằm, và tiếng động cơ xoay có êm không.
  4. Lật xem lưới chân đế: có tháo ra được không, khe lưới có quá nhỏ dễ bít không.
  5. Kiểm tra độ vững: chạm nhẹ vào vòng phía trên, máy cao thì dễ đổ hơn, nhà có trẻ hoặc vật nuôi cần chỗ đặt chắc.
  6. Hỏi rõ bảo hành phần động cơ và mạch điều khiển, vì đây là phần đắt và khó thay nhất của loại quạt này.

Nếu mua trực tuyến, quay video lúc mở hộp và chạy thử ngày đầu ở cả số nhỏ và số lớn. Có vấn đề về tiếng ồn hay gió, bạn có bằng chứng để đổi trả trong thời hạn nơi bán cho phép.

Ai nên mua, ai nên giữ quạt cánh thường

Quạt không cánh không phải chiêu trò; nó là lựa chọn hợp lý cho một số người, và là khoản chi khó giải thích cho số khác.

  • Hợp: nhà có trẻ đang tập đi, tò mò thọc tay vào lồng quạt; nhà có vật nuôi hay nghịch.
  • Hợp: người cần gió nhẹ, đều thổi ở khoảng cách gần như bàn làm việc, đầu giường, người lớn tuổi khó chịu với gió giật.
  • Hợp: người coi trọng hình thức và việc lau ngoài nhanh, chấp nhận chi phí cao hơn cho cùng lượng gió.
  • Không hợp: phòng rộng, cần gió đi xa, cần làm thông thoáng cả phòng.
  • Không hợp: người ngủ nông, nhạy tiếng ồn tần số cao, quen chạy quạt ở số lớn.
  • Không hợp: nhà nhiều bụi, nhiều lông vật nuôi, quạt đặt gần bếp dầu mỡ.

Với nhóm không hợp, một chiếc quạt cánh thường có lồng dày, kèm thói quen đặt quạt ngoài tầm với của trẻ, thường là lời giải rẻ và bền hơn. Với nhóm hợp, nên dành tiền cho máy có bảo hành động cơ rõ ràng, vì đó là phần quyết định tuổi thọ.

Câu hỏi thường gặp

Quạt không cánh có mát hơn quạt thường không?

Ở khoảng cách gần, gió mượt và đều nên nhiều người thấy dễ chịu. Ở khoảng cách xa vài mét, quạt cánh thường cùng cỡ thường đẩy gió đi xa hơn. Mát hay không còn tuỳ bạn ngồi cách bao xa và dùng ở số gió nào.

Quạt không cánh có thật sự an toàn cho trẻ em?

An toàn hơn ở điểm không có cánh hở. Nhưng vẫn còn dây điện, chân đế có thể đổ và lưới hút gió ở chân. Đặt máy chỗ vững, đi dây gọn, không để trẻ chơi gần máy đang chạy, và vẫn phải trông trẻ như với mọi thiết bị điện.

Vì sao quạt không cánh dùng một thời gian lại ồn hơn?

Nguyên nhân hay gặp là bụi bám ở lưới chân và bánh công tác bên trong làm lệch cân bằng, hoặc máy đặt trên mặt dễ rung. Vệ sinh lưới chân, đổi chỗ đặt trước; nếu vẫn ồn thì đem tới nơi bảo hành, không tự tháo vỏ.

Quạt không cánh có tốn điện hơn quạt thường không?

Tuỳ máy. Quạt nào cũng tiêu thụ ít điện nếu so với điều hoà. Điều đáng so là số oát ở mức gió bạn thật sự dùng; nếu nơi bán chỉ ghi công suất tối đa, hãy hỏi thêm hoặc đọc sách hướng dẫn.

Có nên chọn quạt không cánh kiêm lọc không khí?

Chỉ nên khi máy công bố lượng khí sạch được kiểm định theo tiêu chuẩn và con số đó đủ cho phòng của bạn. Nếu không có số, coi phần lọc là tính năng phụ và đừng dùng nó thay máy lọc không khí cho người có bệnh hô hấp.

Quạt không cánh hỏng có sửa được không?

Thường sửa được ở nơi bảo hành, nhưng phần hay hỏng là động cơ và mạch điều khiển, linh kiện ít phổ biến hơn quạt cánh. Hỏi rõ thời hạn bảo hành phần này khi mua và giữ hoá đơn, phiếu bảo hành.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138