ChanThat.comChân Thật
Tự thử khi mua và khi nhận hàng

Nghe tiếng ồn máy gia dụng khi mua: so máy xay, máy hút bụi giữa cửa hàng đông người

Cửa hàng ồn thì làm sao nghe được tiếng máy: cách so hai máy cạnh nhau, đọc con số decibel trên hộp, nghe loại tiếng chứ không chỉ độ to, thử lại ở nhà.

Close view of a hand holding a smartphone with a blank dark screen next to a running blender on a crowded appliance store counter in Can Tho, motion blur

Muốn biết một chiếc máy xay hay máy hút bụi ồn đến đâu, cách đáng tin nhất là nghe nó chạy cạnh một máy khác trong cùng lúc, cùng chỗ đứng, cùng khoảng cách tai — chứ không phải đọc con số decibel trên hộp. Con số trên hộp, nếu có, thường được đo theo cách của từng nhà sản xuất và ở chế độ mà người bán muốn bạn thấy.

Tiếng ồn là lý do rất hay gặp khiến máy bị cất vào tủ: máy xay khiến cả nhà giật mình lúc sáu giờ sáng, máy lọc không khí kêu vo vo không ngủ được, máy hút ẩm làm phòng ngủ như có quạt máy chạy suốt đêm. Bài này nói cách nghe ở cửa hàng ồn ào, cách hiểu con số decibel, và vì sao loại tiếng quan trọng không kém độ to.

Con số decibel trên hộp nói được gì và không nói được gì

Decibel là thang logarit. Tăng khoảng 3 đơn vị nghĩa là năng lượng âm thanh tăng gấp đôi, còn tai người thường cảm thấy to gấp đôi khi con số tăng khoảng 10 đơn vị. Vì vậy hai máy ghi 55 và 65 không phải là "hơn nhau chút ít" mà là một máy nghe to gần gấp đôi máy kia. Ngược lại, chênh 1 đến 2 đơn vị thì phần lớn người nghe khó phân biệt.

Vấn đề là con số trên hộp thường không cho biết đo ở khoảng cách nào, đo ở chế độ nào, đo trong phòng gì. Một máy lọc không khí có thể ghi con số rất thấp, nhưng đó là ở chế độ ngủ quạt quay chậm nhất, không phải ở mức bạn cần để lọc cả phòng. Một máy hút bụi có thể không ghi gì về tiếng ồn mà chỉ ghi lực hút. Hai hãng đo theo hai cách thì hai con số không so trực tiếp được với nhau.

Cách đọc hợp lý: dùng con số trên hộp để so các máy của cùng một nhà sản xuất, cùng loại, vì khả năng cao họ đo theo cùng một cách. Khi so khác nhà sản xuất, coi con số chỉ là gợi ý, và dựa vào tai của bạn ở cửa hàng. Nếu hộp ghi nhiều con số cho nhiều chế độ, nhìn con số ở chế độ mạnh nhất hoặc chế độ bạn sẽ dùng nhiều nhất, không nhìn con số nhỏ nhất được in to nhất.

Cách nghe so sánh trong một cửa hàng đông người

Cửa hàng điện máy thường ồn: nhạc, loa quảng cáo, người nói chuyện, máy khác đang chạy. Bạn không loại bỏ được tiếng nền, nhưng có thể làm cho phép so công bằng hơn:

  1. Xin chạy hai máy bạn đang cân nhắc, lần lượt, ở cùng một chỗ trên quầy. Đừng so một máy chạy ở góc yên tĩnh với một máy chạy cạnh loa.
  2. Đứng cùng khoảng cách, khoảng một sải tay, đúng bằng khoảng cách bạn đứng khi dùng ở nhà. Máy xay thì đứng trước mặt, máy hút bụi cầm tay thì cầm lên ngang hông.
  3. Chạy cùng chế độ. Với máy xay, so cùng một nấc tốc độ, rồi so nấc mạnh nhất. Với máy hút bụi, so chế độ thường bạn sẽ dùng, sau đó mới tới chế độ tăng lực.
  4. Nghe mỗi máy khoảng mười đến mười lăm giây, rồi chạy lại máy đầu một lần nữa. Tai người quen rất nhanh với tiếng vừa nghe; nghe lại lần hai giúp bạn bớt thiên vị máy chạy sau.
  5. Nhờ người đi cùng nhắm mắt nghe và đoán máy nào ồn hơn. Nghe mù thường thật hơn, vì mắt nhìn máy to sẽ khiến bạn nghĩ nó ồn.
  6. Nếu muốn có con số, dùng ứng dụng đo âm thanh trên điện thoại, giữ điện thoại ở cùng một chỗ cho cả hai máy. Con số từ điện thoại không chính xác tuyệt đối, nhưng khi so hai máy bằng cùng một điện thoại ở cùng vị trí, chênh lệch giữa chúng vẫn có ý nghĩa.

Nếu cửa hàng không cho chạy máy, hỏi xem có máy trưng bày cùng loại không, hoặc ghi lại để thử ngay khi nhận hàng — trong thời hạn còn đổi được.

Loại tiếng quan trọng không kém độ to

Tiếng rít cao. Động cơ quay nhanh ở máy hút bụi cầm tay, máy sấy tóc nhỏ thường phát tiếng rít ở tần số cao. Cùng một con số decibel, tiếng rít cao thường khó chịu hơn tiếng ù trầm, và dễ làm trẻ nhỏ, thú cưng hoảng.

Tiếng ù trầm và rung. Máy hút ẩm, máy lọc không khí, tủ mát nhỏ có quạt và máy nén phát tiếng ù. Tiếng này ban ngày ít ai để ý nhưng ban đêm, khi phòng yên, lại thành thứ duy nhất bạn nghe thấy. Tiếng ù còn truyền qua mặt bàn, sàn gỗ nếu máy đặt trực tiếp không có chân cao su.

Tiếng lạch cạch, va đập. Máy xay có đá hoặc hạt cứng sẽ lạch cạch là bình thường. Nhưng nếu máy chạy không tải mà có tiếng va, tiếng cọ, thì có thể có chi tiết lỏng — đáng hỏi người bán hoặc đổi máy khác ngay tại quầy.

Tiếng không đều. Tiếng máy lên xuống theo nhịp, rít lên rồi dịu xuống, thường gây chú ý nhiều hơn một tiếng đều. Máy hút bụi có cảm biến tự tăng lực khi gặp thảm, robot hút bụi đổi tốc độ khi đổi mặt sàn — những thứ này khó nghe ở cửa hàng, cần thử ở nhà.

Tiếng báo, tiếng bíp. Không phải tiếng động cơ nhưng là nguồn khó chịu thật: tiếng báo xong của lò, nồi, máy giặt nhỏ. Hỏi xem tắt được không, giảm âm lượng được không.

Loại máy nào cần quan tâm đến tiếng ồn nhất

Không phải máy nào cũng cần soi tiếng ồn kỹ. Câu hỏi đúng là máy chạy bao lâu, vào lúc nào và ở phòng nào. Bảng dưới đây gợi ý mức quan tâm theo cách dùng điển hình:

Loại máyCách dùng điển hìnhMức nên quan tâmChú ý khi nghe
Máy xay sinh tố, máy xay đa năngChạy ngắn, thường buổi sáng sớmCao nếu nhà có người ngủ muộn hoặc nhà ống thông tầngNấc mạnh nhất, khi có đá
Máy hút bụi cầm tay, máy hút bụi có dâyMười đến ba mươi phút mỗi lầnTrung bìnhTiếng rít, chế độ tăng lực
Robot hút bụiChạy khi vắng nhà hoặc ban đêmCao nếu định cho chạy ban đêmTiếng trạm tự đổ rác, nếu có
Máy lọc không khí, máy hút ẩmChạy nhiều giờ, cả đêm trong phòng ngủRất caoChế độ ngủ và chế độ bạn thực sự cần
Quạt điện, quạt thápChạy cả đêmRất caoTiếng gió, tiếng động cơ ở nấc thấp
Máy sấy tócVài phút mỗi lầnTrung bìnhTiếng rít, độ to sát tai
Nồi cơm, ấm siêu tốcNgắn, ít tiếng động cơThấpTiếng sôi, tiếng bíp

Bảng này chỉ để định hướng, không phải đánh giá loại máy nào tốt hay dở. Một máy hút ẩm dùng ở nhà kho thì tiếng ồn gần như không quan trọng; cùng máy đó đặt trong phòng ngủ trẻ con lại là chuyện khác.

Năm câu nên hỏi người bán về tiếng ồn

Người bán không phải lúc nào cũng có câu trả lời chính xác, nhưng cách họ trả lời cũng cho bạn thêm thông tin. Năm câu dưới đây ngắn, dễ hỏi và hướng vào điều bạn thật sự cần biết:

  • Con số tiếng ồn trên hộp đo ở chế độ nào? Nếu người bán không biết, coi con số đó là con số tốt nhất của máy, không phải con số lúc bạn dùng.
  • Máy có chế độ êm hoặc chế độ ngủ không, và ở chế độ đó máy còn làm được việc gì? Chế độ êm mà không đủ sức làm việc thì cũng như không có.
  • Máy có tự đổi tốc độ không? Máy hút bụi tự tăng lực trên thảm, máy lọc không khí tự tăng quạt khi thấy bụi — tiện, nhưng là nguồn tiếng ồn bất chợt.
  • Khách mua trước có hay phàn nàn về tiếng ồn không? Người bán lâu năm thường biết loại máy nào hay bị mang trả vì ồn, và nhiều người sẽ nói thật nếu được hỏi thẳng.
  • Nếu về nhà thấy ồn quá, có được đổi không? Câu này để biết trước, không phải để mặc cả. Câu trả lời nên được ghi lại hoặc đối chiếu với chính sách viết của nơi bán.

Hỏi xong, ghi câu trả lời vào điện thoại cùng tên mẫu máy. Sau vài cửa hàng, những ghi chú này giúp bạn so sánh tỉnh táo hơn là dựa vào trí nhớ.

Máy chạy đêm: thứ cửa hàng gần như không thể cho bạn nghe

Với máy lọc không khí, máy hút ẩm, quạt hay robot hút bụi chạy ban đêm, phép nghe ở cửa hàng chỉ có giá trị một phần. Tiếng nền ở cửa hàng có thể to hơn chính chiếc máy ở chế độ ngủ, nên ở đó mọi máy đều nghe "êm". Về nhà, trong phòng ngủ tắt đèn lúc nửa đêm, tiếng nền thấp hơn nhiều, và một tiếng vo vo nhỏ trở nên rõ ràng.

Vì vậy, với nhóm máy này, điều cần làm ở cửa hàng là hỏi chứ không phải nghe: máy có chế độ ngủ không, ở chế độ ngủ thì quạt còn đủ mạnh để làm việc không, đèn hiển thị có tắt được không, máy có tự tăng tốc ban đêm khi cảm biến thấy bụi hay độ ẩm cao không. Máy tự tăng tốc lúc hai giờ sáng là phàn nàn rất hay gặp, và chỉ thấy khi dùng thật.

Sau đó, kế hoạch thử phải nằm ở những đêm đầu tiên. Đặt máy ở chỗ định đặt, chạy chế độ bạn sẽ dùng, nằm xuống và nghe. Nếu không chịu được, bạn cần còn trong thời hạn đổi trả. Hỏi trước người bán: máy đã bóc hộp, đã cắm điện dùng thử có được đổi không, nếu đổi vì lý do không hợp nhu cầu thì có mất phí không. Mỗi nơi bán một chính sách, nên đọc kỹ thay vì đoán.

Cách giảm tiếng ồn khi đã mua rồi

Nếu máy đã ở nhà và ồn hơn bạn mong, vẫn có vài việc làm được trước khi tính tới chuyện đổi. Thứ nhất là chỗ đặt: máy xay đặt trên mặt bàn mỏng hoặc mặt kệ rỗng sẽ cộng hưởng; lót một tấm cao su hoặc khăn gấp dày dưới đế thường giảm tiếng rung truyền xuống. Máy hút ẩm, máy lọc không khí đặt sát góc tường thì tiếng phản xạ to hơn đặt ra giữa phòng một chút.

Thứ hai là chế độ: nhiều người để máy lọc không khí ở chế độ tự động, và chế độ này tăng tốc bất cứ lúc nào cảm biến thay đổi. Chuyển sang chế độ cố định vào ban đêm thường êm hơn. Với máy xay, chạy nấc thấp vài giây trước khi lên nấc cao giúp nguyên liệu xuống đều, đỡ tiếng va đập.

Thứ ba là bảo dưỡng: máy hút bụi hộp rác đầy, lưới lọc tắc thì động cơ gằn tiếng nặng hơn; quạt lâu ngày bám bụi ở cánh cũng kêu hơn. Vệ sinh theo sách hướng dẫn trả lại phần nào tiếng êm ban đầu. Còn nếu máy mới mà có tiếng va, tiếng cọ kim loại, tiếng lạch cạch khi chạy không tải, thì đó là dấu hiệu của lỗi chứ không phải đặc tính, và nên liên hệ nơi bán trong hạn đổi trả thay vì tự mở máy ra xem.

Câu hỏi thường gặp

Ứng dụng đo âm thanh trên điện thoại có tin được không?

Đủ dùng để so hai máy bằng cùng một điện thoại, cùng vị trí, cùng lúc. Không đủ để so với con số nhà sản xuất in trên hộp, vì micro điện thoại và cách đo khác nhau. Coi đó là phép so tương đối, không phải số đo chuẩn.

Máy công suất lớn có luôn ồn hơn máy công suất nhỏ không?

Không hẳn. Tiếng ồn phụ thuộc thiết kế động cơ, cánh quạt, đường gió, vỏ cách âm, chân đế. Có máy công suất lớn chạy ở nấc vừa lại êm hơn máy nhỏ phải chạy hết sức. So bằng tai ở cùng mức việc, không so bằng con số công suất.

Máy lọc không khí ghi chế độ ngủ rất êm có đủ lọc không?

Ở chế độ ngủ, quạt quay chậm nên lượng không khí đi qua màng lọc ít hơn nhiều. Phòng nhỏ thì có thể đủ, phòng lớn thì không. Hỏi lưu lượng ở từng chế độ chứ không chỉ ở chế độ mạnh nhất, và nhớ máy lọc không khí không thay được lời khuyên của bác sĩ nếu nhà có người bệnh hô hấp.

Tiếng ồn có phải lý do chính đáng để đổi máy không?

Tiếng ồn bình thường của máy theo thiết kế thường không được coi là lỗi, nên việc đổi phụ thuộc chính sách đổi ý của nơi bán. Còn tiếng bất thường như va đập, cọ xát, rít lạ thì có thể là lỗi, nên báo nơi bán sớm và giữ video quay lúc máy chạy.

Có nên lót gì dưới máy xay để đỡ ồn không?

Có thể lót một tấm cao su hoặc khăn dày để giảm rung truyền xuống mặt bàn, nhưng không che các khe thông gió ở đáy máy. Nhiều máy lấy gió làm mát động cơ từ đáy; bịt kín sẽ làm động cơ nóng hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138