ChanThat.comChân Thật
Nồi chiên không dầu, lò nướng, lò vi sóng

Món nào nồi chiên không dầu làm dở: giới hạn của gió nóng so với chảo dầu

Nồi chiên không dầu làm dở món nhúng bột lỏng, món cần phồng trong dầu sôi và món cần vỏ giòn đều. Vì sao, chỉnh được gì, khi nào nên quay về chảo.

Home kitchen in Hanoi, hands lifting an air fryer basket holding pale unevenly browned battered banana fritters, frying pan resting on gas stove beside it, overcast window light, close view

Nồi chiên không dầu làm dở rõ nhất ở ba nhóm món: món nhúng bột lỏng (tôm tẩm bột, bánh chuối, khoai lang kén), món phải phồng nở nhanh trong dầu sôi (phồng tôm, bánh phồng, quẩy) và món mà bạn muốn lớp vỏ vàng giòn đều mọi phía như vừa vớt ra khỏi chảo. Nguyên nhân không nằm ở máy tốt hay máy kém mà ở vật lý: không khí nóng truyền nhiệt kém hơn dầu nóng rất nhiều, nên bề mặt món ăn khô và vàng theo một cách khác hẳn.

Nói vậy không có nghĩa nồi chiên vô dụng. Loại máy này làm tốt những món đã có sẵn mỡ hoặc chỉ cần phết chút dầu, đồ đông lạnh đã chiên sơ, rau củ cắt miếng, thịt có da. Bài này đi qua từng nhóm món, giải thích vì sao kết quả khác chảo dầu, chỗ nào bạn chỉnh được và chỗ nào thì cứ bắc chảo lên cho đỡ mất công.

Nồi chiên không dầu thực chất là một lò nướng đối lưu thu nhỏ

Bên trong nồi chiên không dầu gần như chỉ có hai bộ phận làm việc: một thanh nhiệt đặt phía trên giỏ và một chiếc quạt thổi không khí nóng xoáy vòng quanh buồng nấu. Đây đúng là nguyên lý của lò nướng có quạt đối lưu, chỉ khác ở chỗ buồng nhỏ hơn nhiều nên gió đi sát đồ ăn hơn, nóng lên nhanh hơn. Chữ "chiên" là cách gọi để dễ bán; về bản chất, món ăn trong giỏ đang được nướng bằng gió nóng.

Khi bạn thả miếng cá vào chảo dầu khoảng một trăm bảy mươi độ, toàn bộ bề mặt miếng cá tiếp xúc cùng lúc với một chất lỏng nóng. Dầu truyền nhiệt vào bề mặt nhanh hơn không khí cùng nhiệt độ rất nhiều lần, nên nước ở lớp ngoài bốc hơi dữ dội, sủi bọt, và chỉ trong vài phút đã thành một lớp vỏ khô giòn, trong khi phần thịt bên trong vẫn còn ẩm. Lớp vỏ hình thành nhanh đó là thứ làm món chiên ngon.

Trong nồi chiên, không khí dù nóng hai trăm độ vẫn mang ít nhiệt hơn, nên bề mặt khô chậm hơn và món phải nằm trong máy lâu hơn. Thời gian dài hơn kéo theo hai hệ quả: phần bên trong mất nước nhiều hơn nên dễ khô, và mặt hướng lên thanh nhiệt vàng sẫm trong khi mặt áp xuống giỏ còn nhạt. Hiểu được điểm này, bạn sẽ đoán được món nào hợp và món nào không mà không cần thử từng món.

Món nhúng bột lỏng: vì sao bột chảy, dính giỏ và còn sống

Bột lỏng cần được "khoá" ngay khi vào nhiệt. Trong chảo, lớp bột gặp dầu sôi là đông lại sau vài giây, bao kín miếng tôm hay miếng chuối. Trong giỏ nồi chiên, gió nóng không làm được việc đó đủ nhanh: bột kịp chảy xuống đáy, nhỏ qua lỗ giỏ, phần dính lại mặt trên thì khô thành lớp trắng đục chứ không phồng giòn.

Bánh chuối, khoai lang kén, tôm tẩm bột là nhóm hay thất vọng nhất. Kết quả thường gặp là lớp bột cứng, có vệt sống ở mặt dưới, và miếng bánh dính chặt vào giỏ đến mức gỡ ra thì rách. Nếu bạn lót giấy nến, bột không chảy nữa nhưng mặt dưới lại hấp hơi, mềm nhão.

Tempura và các món bột lạnh, mỏng gần như không thể mô phỏng. Món này sống nhờ sự chênh lệch giữa bột rất lạnh và dầu rất nóng. Gió nóng không tạo ra cú sốc nhiệt đó, nên đừng tốn bột thử nhiều lần.

Có một cách lách, nhưng đó là món khác. Đổi bột lỏng thành lăn bột khô ba lớp: bột mì, trứng, rồi bột chiên xù, sau đó xịt hoặc phết một lớp dầu mỏng. Món ra giòn và vàng khá đẹp, nhưng nó là món tẩm xù, không còn là bánh chuối hay tôm lăn bột kiểu quán.

Còn một chuyện an toàn nhỏ. Vụn bột rơi xuống đáy buồng nấu hoặc bị gió thổi bám lên gần thanh nhiệt có thể cháy khét và bốc khói. Món bột lỏng vì thế còn để lại việc lau dọn nhiều hơn bình thường.

Món phải phồng nở trong dầu sôi: phồng tôm, bánh phồng, quẩy

Miếng phồng tôm khô phồng lên được là nhờ chút nước và không khí bên trong giãn nở rất nhanh khi gặp nhiệt mạnh từ mọi phía cùng lúc. Trong chảo dầu, việc đó xảy ra trong một hai giây. Trong nồi chiên, miếng bánh nóng lên từ từ, mặt trên nóng trước mặt dưới, nên thường thấy chỗ phồng chỗ không, mép cong lại, phần giữa còn chai cứng. Có người làm được mẻ tạm chấp nhận được với miếng nhỏ và máy làm nóng trước, nhưng hiếm khi ra được độ xốp như dầu.

Quẩy, bánh rán, bánh tiêu làm từ bột nhào cũng gặp chuyện tương tự. Trong dầu, bột phồng nhanh, lớp vỏ mỏng và giòn, ruột rỗng xốp. Trong gió nóng, bột nở chậm và khô dần từ ngoài vào, kết quả gần với một chiếc bánh mì nướng: vỏ dày, khô, ruột đặc hơn. Không hẳn là dở, nhưng không phải thứ bạn định làm.

Có thêm một rủi ro riêng với đồ nhẹ: bánh phồng, lá rau khô, lát tỏi mỏng hay tờ giấy nến không có gì đè lên có thể bị quạt thổi bốc lên, chạm vào thanh nhiệt và cháy. Sách hướng dẫn của nhiều máy đều dặn không cho giấy nến vào khi chưa có thức ăn đè lên. Món càng nhẹ càng nên chia ít, đặt sát nhau, hoặc đơn giản là chiên bằng chảo.

Chả giò, cánh gà, khoai tây: món làm được nhưng ra kết quả khác

Nhóm món ở giữa là nơi người dùng hay tranh cãi nhất, vì kết quả không hỏng mà chỉ khác. Bảng dưới đặt cạnh nhau thứ chảo dầu cho ra, thứ nồi chiên thường cho ra và phần bạn chỉnh được.

MónChảo dầu thường cho raNồi chiên thường cho raChỉnh được gì
Chả giò cuốn bánh trángVỏ phồng, vàng đều, giòn nhẹVỏ giòn cứng hơn, có mảng trắng, dễ nứtPhết dầu mỏng khắp mặt, xếp một lớp, trở mặt giữa chừng
Cánh gà còn daDa giòn, vàng đềuDa giòn khá vì mỡ trong da tự chảy raThấm thật khô, không xếp chồng; đây là món hợp máy
Khoai tây tươi cắt queNgoài giòn, trong bùi mềmGiòn kiểu nướng, ruột khô hơnNgâm nước bớt tinh bột, thấm khô, trộn chút dầu, chia mẻ nhỏ
Khoai tây đông lạnh làm sẵnGiònGần tương đươngĐã được chiên sơ ở xưởng nên ít cần thêm dầu
Cá nguyên conDa giòn, thân chín đềuDa dễ dính giỏ, thân dày chín chậmKhứa thân, lót giấy nến đục lỗ, chọn cá cỡ vừa giỏ
Đậu phụVỏ vàng mỏng, ruột mềmVỏ dai hơn, ruột khô hơnCắt miếng nhỏ, phết dầu, đừng để quá lâu

Nhìn bảng sẽ thấy một quy luật: món có sẵn mỡ trong thịt hoặc đã được chiên sơ từ trước thì nồi chiên làm gần bằng chảo; món càng khô, càng nạc, càng cần lớp vỏ hình thành trong vài phút đầu thì khoảng cách càng lớn. Đó là gợi ý tốt để bạn quyết định món nào cho vào giỏ, món nào bắc chảo.

Vì sao món "không dầu" vẫn cần một chút dầu

Quảng cáo hay chụp đĩa đồ ăn vàng óng bên cạnh dòng chữ không dầu, nhưng phần lớn công thức thật đều có một bước phết, xịt hoặc trộn dầu. Lý do nằm ở phản ứng làm vàng bề mặt thực phẩm: nó cần bề mặt khô và đủ nóng, và một lớp dầu mỏng giúp nhiệt từ không khí truyền vào bề mặt đều hơn, nhất là ở món nạc như ức gà, cá phi lê, rau củ. Thiếu lớp dầu này, bề mặt dễ khô xám, có khi cứng như bìa.

Lượng dầu đó nhỏ hơn rất nhiều so với chiên ngập, và đây là lợi ích có thật của loại máy. Nhưng nếu bạn mua máy với hình dung sẽ không bao giờ dùng đến chai dầu nữa, bạn sẽ thất vọng ở những món nạc. Chiều ngược lại cũng cần biết: món nhiều mỡ như ba chỉ, xúc xích, đùi gà để cả da sẽ chảy mỡ xuống đáy giỏ. Mỡ đọng ở đáy khi gặp nhiệt cao có thể bốc khói, nhất là khi bạn nướng lâu hoặc để mỡ từ mẻ trước còn nguyên. Đổ bớt mỡ giữa các mẻ là thói quen nên có; chuyện vệ sinh kỹ hơn có bài riêng ở trang khác trong hệ.

Một lưu ý nhỏ về bình xịt dầu: loại dầu ăn dạng xịt có khí đẩy, đóng sẵn trong bình áp suất, thường được khuyên không dùng trực tiếp lên giỏ chống dính vì có thể để lại lớp keo bám khó chùi. Bình xịt bơm tay tự đổ dầu vào, hoặc cọ phết, an toàn hơn cho lớp phủ.

Giới hạn ít ai nói: số lượng và thời gian cho cả nhà

Muốn món ra giòn, đồ ăn trong giỏ phải xếp một lớp, có khoảng hở để gió lùa qua. Xếp chồng lên nhau là mặt dưới bị hấp bởi hơi nước của chính lớp trên, ra mềm và nhợt. Vì thế lượng đồ ăn một mẻ bị giới hạn bởi diện tích đáy giỏ chứ không phải số lít ghi trên hộp; chuyện này có bài phân tích riêng ngay trong danh mục.

Hệ quả trực tiếp là bữa cơm cho bốn năm người thường phải chia hai đến ba mẻ. Mỗi mẻ cánh gà mất chừng hai mươi phút, cộng thời gian lấy ra, đổ mỡ, cho mẻ sau vào, và mẻ đầu đã nguội khi mẻ cuối xong. Chảo dầu rộng chiên một lần được nhiều miếng hơn, và người nấu đứng cạnh nên điều chỉnh liên tục được. Với gia đình đông người, nồi chiên hợp vai món phụ hơn là thay hẳn chảo cho món chính.

Thời gian cũng không phải lúc nào cũng nhanh hơn. Một miếng đậu phụ chiên chảo mất vài phút, trong nồi chiên có khi lâu gấp đôi để ra lớp vỏ tương tự. Điểm mạnh thật của nồi chiên là bạn không phải đứng canh, không bị dầu bắn, không phải xử lý chảo dầu thừa sau khi nấu. Đó là tiện lợi về công sức và độ sạch của bếp, không phải tiện lợi về tốc độ.

Những việc nồi chiên không dầu làm tốt thật

Công bằng mà nói, có những việc loại máy này làm tốt hơn hoặc gọn hơn cách cũ, và đó mới là lý do nên giữ nó trên bàn bếp:

  • Làm giòn lại đồ chiên đã nguội: chả giò, gà rán, bánh mì mua từ hôm trước cho vào vài phút là giòn lại, hơn hẳn lò vi sóng vốn làm món mềm oặt.
  • Đồ đông lạnh đã chiên sơ: khoai tây, viên chả, há cảo chiên làm sẵn ra gần như chiên chảo mà không phải đun dầu.
  • Thịt có da và mỡ: cánh gà, đùi gà, ba chỉ quay nhỏ, nơi mỡ trong thịt làm thay việc của dầu chiên.
  • Rau củ nướng: bí đỏ, cà tím, súp lơ, đậu bắp cắt miếng, trộn ít dầu và muối, ra mép xém đẹp mà không phải bật lò lớn.
  • Nấu một suất nhỏ cho người ở một mình hoặc bữa phụ của trẻ, khi bật cả lò nướng thì phí điện và thời gian làm nóng.

Nếu thực đơn nhà bạn nằm phần lớn trong danh sách trên, nồi chiên là món đồ đáng chỗ trên bàn bếp. Nếu nhà bạn chủ yếu ăn đồ tẩm bột, bánh rán và chiên ngập, chiếc chảo sâu lòng vẫn là dụng cụ đúng.

Câu hỏi thường gặp

Có nên làm nóng nồi chiên trước khi cho đồ ăn vào không?

Với món cần vỏ giòn như khoai tây, chả giò hay cá, làm nóng trước vài phút giúp bề mặt bắt nhiệt ngay khi vào giỏ, ít bị ra nước. Với rau củ hoặc món hâm lại thì không cần. Một số máy có chế độ làm nóng sẵn, số khác thì bạn chỉ cần chạy không tải ngắn ở nhiệt độ định nấu.

Lót giấy nến có làm món kém giòn không?

Có, ở mặt tiếp xúc với giấy. Giấy chặn luồng gió đi từ dưới lên, nên mặt dưới món ăn nóng chậm và dễ hấp hơi. Nếu cần lót để đỡ dính, chọn giấy đã đục lỗ, cắt nhỏ hơn đáy giỏ để gió vẫn lùa quanh mép, và luôn đặt đồ ăn đè lên giấy trước khi bật máy.

Vì sao mặt trên vàng sẫm mà mặt dưới vẫn trắng?

Thanh nhiệt nằm ở phía trên giỏ, nên mặt trên nhận cả bức xạ trực tiếp lẫn gió nóng, còn mặt dưới chỉ nhận gió đã đi vòng. Trở mặt món ăn ở giữa thời gian nấu và lắc giỏ với món cắt nhỏ là cách đơn giản nhất để hai mặt gần đều nhau.

Nồi chiên không dầu có rán trứng ốp la được không?

Được nếu dùng khuôn nhỏ chịu nhiệt hoặc khay riêng, vì trứng sống chảy qua lỗ giỏ. Lòng trắng chín từ trên xuống nên mép thường khô dai hơn trứng rán chảo. Muốn trứng ốp la mép giòn, lòng đào mềm như ngoài quán thì chảo nhỏ vẫn nhanh và dễ chỉnh hơn.

Món chiên bằng nồi chiên có thật sự ít dầu hơn không?

Có, vì món không ngâm trong dầu nên lượng dầu thấm vào ít hơn nhiều so với chiên ngập. Tuy vậy món có nhiều mỡ sẵn như ba chỉ hay da gà vẫn giữ phần lớn chất béo của nó; máy chỉ làm chảy bớt một phần xuống đáy giỏ. Chế độ ăn cho người có bệnh nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Có cách nào làm phồng tôm bằng nồi chiên cho đều hơn không?

Bạn có thể làm nóng máy thật kỹ, xếp ít miếng, phết hoặc xịt một lớp dầu mỏng lên miếng bánh và đặt một vỉ nhẹ chịu nhiệt phía trên để bánh không bị thổi bay. Kết quả thường đều hơn nhưng vẫn khó xốp như dầu sôi; nếu đãi khách, chiên chảo nhỏ ít dầu vẫn chắc ăn hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138