ChanThat.comChân Thật
Máy sấy tóc, bàn là hơi nước, bàn chải điện, cân điện tử

Máy tăm nước có thay được chỉ nha khoa không: ai hợp, chỗ dở và cách dùng đỡ ướt

Máy tăm nước rửa sạch thức ăn quanh mắc cài, cầu răng, kẽ răng, nhưng làm sạch mảng bám dính chặt kém chỉ nha khoa ở một số chỗ. Ai hợp, chỗ dở, cách dùng.

Close side view of a teenager seen from behind leaning over a bathroom basin in a Vinh Long home, using a cordless water flosser, water splashing softly

Máy tăm nước bắn tia nước theo nhịp để rửa thức ăn và một phần mảng bám ở kẽ răng, quanh mắc cài, dưới cầu răng; với người niềng răng, làm răng sứ cầu hay khó dùng chỉ, đây là công cụ có ích thật. Nhưng nó không hoàn toàn thay được chỉ nha khoa ở mọi người: tia nước rửa trôi tốt, còn lớp mảng bám dính chặt ở mặt bên răng sát nhau thì chỉ nha khoa cạo đi hiệu quả hơn ở nhiều trường hợp. Nhiều nha sĩ khuyên dùng cái nào bạn duy trì được đều đặn.

Mặt trái ít được nói: nước bắn khắp bồn rửa và gương, bình nước nhỏ ở loại cầm tay, tiếng ồn, và bình chứa có thể mốc nếu không làm khô. Bài này nói theo loại thiết bị, không nêu hãng, không dựa trên việc thử mẫu nào, không thay lời khuyên của nha sĩ.

Máy tăm nước làm gì trong miệng

Máy gồm một bơm nhỏ đẩy nước từ bình chứa qua ống tới đầu phun mảnh, tạo ra tia nước theo nhịp xung. Khi bạn đưa đầu phun dọc viền nướu và vào kẽ răng, tia nước xả trôi vụn thức ăn, làm xáo trộn mảng bám mềm và rửa vùng khe nướu nông. Áp lực chỉnh được qua nhiều mức.

Một số nghiên cứu cho thấy dùng máy tăm nước cùng với chải răng giúp giảm chảy máu nướu và viêm nướu, có nghiên cứu thấy hiệu quả tương đương hoặc hơn chỉ nha khoa về chỉ số chảy máu. Tuy vậy, kết quả không đồng nhất giữa các nghiên cứu, và nhiều nghiên cứu ngắn hạn. Cách hiểu thận trọng: máy tăm nước là một lựa chọn làm sạch kẽ có cơ sở, đặc biệt hợp với một số nhóm người, không phải phép màu.

Máy không lấy được cao răng, tức mảng bám đã vôi hoá cứng, không chữa sâu răng, và không thay được việc chải răng. Nó là bước bổ sung sau khi chải, làm sạch nơi lông bàn chải không với tới. Thứ tự dùng trước hay sau khi chải không quá quan trọng với đa số người; điều quan trọng là làm đều, mỗi ngày ít nhất một lần, thường vào buổi tối trước khi ngủ.

Máy tăm nước, chỉ nha khoa và bàn chải kẽ

Ba công cụ làm sạch kẽ răng phổ biến có điểm mạnh khác nhau. Bảng dưới so theo cơ chế và cách dùng; chọn công cụ nào nên hỏi nha sĩ theo khoảng cách kẽ răng và tình trạng nướu của bạn.

Tiêu chíMáy tăm nướcChỉ nha khoaBàn chải kẽ
Kẽ răng sát nhauRửa được nhưng khó cạo mảng bám dínhTốt nếu đúng kỹ thuậtKhó lọt
Kẽ răng rộng, nướu tụtTốtKém hiệu quảTốt
Quanh mắc cài, dưới cầu răng, quanh trụ cấy ghépTốt, dễ dùngPhải dùng dụng cụ luồn chỉ, mất côngTốt ở một số vị trí
Người khó cử động tayDễKhóTrung bình
Mang theo khi đi xaCồng kềnh, cần sạcRất gọnGọn
Chi phí duy trìĐầu phun thay, điệnChỉ dùng một lầnĐầu chải thay

Nhiều người kết hợp: chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ vài lần mỗi tuần cho kẽ sát, máy tăm nước hằng ngày cho cảm giác sạch và vùng quanh mắc cài. Kết hợp thế nào là chuyện nên bàn với nha sĩ.

Ai hưởng lợi rõ từ máy tăm nước

Dưới đây là những nhóm người thường được nhắc tới khi nói về lợi ích của máy tăm nước. Mô tả chung, không phải chỉ định điều trị.

  • Người đang niềng răng mắc cài: thức ăn mắc quanh dây cung và mắc cài rất khó lấy bằng chỉ; tia nước giải quyết phần này nhanh.
  • Người có cầu răng, răng sứ liền khối: khe dưới nhịp cầu không luồn chỉ thường được.
  • Người có trụ cấy ghép: vệ sinh quanh trụ quan trọng; nha sĩ cấy ghép thường có hướng dẫn riêng về áp lực và đầu phun.
  • Người khó dùng chỉ vì tay cứng, viêm khớp: cầm máy dễ hơn thao tác quấn chỉ.
  • Người đã thử chỉ nha khoa nhiều lần nhưng không duy trì được: một công cụ dùng đều vẫn hơn công cụ tốt mà bỏ.
  • Người có kẽ răng sát, nướu khoẻ, đã quen dùng chỉ: lợi ích thêm có thể nhỏ.

Nếu bạn thuộc nhóm cuối, khoản tiền và chỗ đặt máy có thể dành cho việc khác. Nếu bạn thuộc một trong những nhóm đầu, máy tăm nước thường là món đồ được dùng thật sự hằng ngày, không bị cất vào tủ sau vài tuần như nhiều thiết bị chăm sóc cá nhân khác.

Chỗ dở trong dùng hằng ngày

Nước bắn tung toé. Đây là phàn nàn số một. Tia nước đập vào răng bắn ngược ra, nhất là khi bật máy trước khi đưa đầu phun vào miệng. Gương, bồn rửa, áo đều có thể ướt trong những lần đầu.

Bình nhỏ ở loại cầm tay. Máy không dây gọn nhưng bình chứa nhỏ, có khi phải đổ nước giữa chừng mới xong cả hai hàm. Loại để bàn có bình lớn, áp lực ổn định hơn nhưng chiếm chỗ, cần ổ điện gần bồn rửa và có ống nối dài.

Tiếng ồn. Bơm kêu rè rè, ở mức cao khá to. Dùng sáng sớm hay khuya trong nhà nhỏ có thể làm phiền người khác.

Thời gian. Đi hết các kẽ răng hai hàm mất vài phút, cộng thời gian đổ nước, lau khô. Người hay vội buổi sáng thường chuyển sang chỉ dùng buổi tối, vẫn là cách hợp lý.

Đầu phun thay định kỳ. Đầu phun là khoản chi nhỏ nhưng đều đặn, và với dòng máy ít phổ biến thì đôi khi khó mua. Trước khi mua máy, hỏi xem đầu phun thay của dòng đó có sẵn ở nơi bạn sống không, giống như khi chọn bàn chải điện.

Áp lực, chế độ và những con số trên hộp

Số mức áp lực. Hộp máy hay khoe nhiều mức áp lực. Phần lớn người dùng tìm được một mức vừa ý trong vài tuần đầu rồi giữ nguyên, nên năm mức hay mười mức ít khác biệt trong thực tế. Điều đáng quan tâm hơn là mức thấp nhất có đủ nhẹ cho người mới và người nướu nhạy cảm hay không.

Áp lực tối đa. Con số áp lực tối đa lớn không phải là ưu điểm tự nhiên. Tia nước quá mạnh có thể làm rát nướu, bắn tung toé nhiều hơn, và không làm sạch hơn tương ứng. Hãy coi mức tối đa là giới hạn không cần chạm tới.

Chế độ massage nướu, chế độ xung. Nhiều máy có chế độ thay đổi nhịp tia nước, gọi là massage nướu. Cảm giác dễ chịu, nhưng chưa có cơ sở rõ ràng để nói chế độ này tốt hơn chế độ thường cho sức khoẻ nướu.

Nhiều đầu phun đi kèm. Đầu phun chuẩn dùng cho hầu hết mọi người. Đầu có lông nhỏ cho người niềng răng, đầu mảnh cho túi nha chu, đầu lưỡi để cạo lưỡi là các đầu chuyên dụng; dùng đầu nào cho vùng nào nên hỏi nha sĩ, đừng tự đưa đầu mảnh vào sâu dưới nướu.

Vệ sinh bình chứa: chỗ dễ mốc nhất

Bình nước của máy tăm nước là chỗ ẩm, tối, dính nước bọt bắn ngược theo ống, đủ điều kiện để vi khuẩn và nấm mốc phát triển nếu để nước đọng. Nhiều người phát hiện bình có vệt nhớt hoặc chấm đen sau vài tuần không đổ hết nước.

Thói quen cơ bản: sau mỗi lần dùng, đổ hết nước còn lại, cho máy chạy vài giây không có nước để đẩy nước ra khỏi ống nếu sách hướng dẫn cho phép, mở nắp bình để khô. Định kỳ rửa bình theo cách nhà sản xuất hướng dẫn; có máy cho tháo bình rửa được, có máy chỉ súc. Đầu phun thay theo khuyến nghị của nhà sản xuất, thường tính theo tháng.

Về loại nước, dùng nước sạch nhiệt độ phòng hoặc ấm nhẹ cho đỡ ê buốt. Một số người cho nước súc miệng hoặc nước muối vào bình; có máy cho phép pha loãng, có máy cấm vì dễ làm hỏng gioăng và bơm. Đọc sách hướng dẫn trước khi cho bất cứ thứ gì không phải nước sạch vào bình.

Cách dùng máy tăm nước đỡ ướt và đúng cách

Phần lớn chuyện ướt nhèm và rát nướu đến từ cách bắt đầu. Các bước dưới đây là cách làm thường được hướng dẫn, áp dụng cho cả loại cầm tay lẫn để bàn.

  1. Đổ nước sạch, nhiệt độ ấm nhẹ, chọn mức áp lực thấp nhất cho tuần đầu.
  2. Cúi người sát bồn rửa, đưa đầu phun vào miệng rồi mới bật máy.
  3. Khép môi vừa đủ để nước không bắn ra nhưng vẫn chảy ra bồn; không cố ngậm kín.
  4. Hướng đầu phun vuông góc với viền nướu, đi lần lượt từ răng trong cùng hàm trên, dừng một chút ở mỗi kẽ.
  5. Làm xong hàm trên sang hàm dưới, mặt ngoài rồi mặt trong.
  6. Tắt máy trước khi lấy đầu phun ra khỏi miệng. Đổ nước thừa, lau khô.
  7. Tăng áp lực dần qua vài tuần nếu thấy thoải mái; áp lực cao nhất không phải lúc nào cũng tốt hơn.

Chảy máu nhẹ ở nướu trong vài ngày đầu có thể gặp ở người nướu đang viêm. Nếu chảy máu không giảm sau một hai tuần, hoặc kèm sưng đau, hãy gặp nha sĩ.

Khi nào cần hỏi nha sĩ trước khi mua

Nếu bạn đang có bệnh nha chu, đang điều trị viêm nướu, vừa nhổ răng, vừa phẫu thuật trong miệng, hoặc vừa cấy ghép, hãy hỏi nha sĩ đang điều trị trước khi dùng máy tăm nước. Tia nước áp lực ở vùng vết thương chưa lành có thể gây đau hoặc ảnh hưởng tới quá trình lành thương.

Với trẻ em, máy tăm nước không phải dụng cụ bắt buộc. Trẻ đang niềng răng có thể được bác sĩ chỉnh nha khuyên dùng, kèm hướng dẫn áp lực phù hợp và người lớn giám sát. Trẻ nhỏ dễ nuốt nước và giật mình với tia nước mạnh, nên không đưa máy cho trẻ tự dùng.

Cuối cùng, máy tăm nước không thay được lịch khám răng định kỳ và lấy cao răng. Nếu bạn mua máy với hy vọng khỏi phải đi nha sĩ, đó là kỳ vọng sai. Cảm giác sạch miệng sau khi dùng là thật, nhưng chỉ nha sĩ mới thấy được những gì nằm dưới viền nướu.

Câu hỏi thường gặp

Dùng máy tăm nước rồi có cần dùng chỉ nha khoa nữa không?

Tuỳ tình trạng răng. Với nhiều người, máy tăm nước đều đặn là đủ để làm sạch kẽ; với người có kẽ răng sát và mảng bám dính, chỉ nha khoa vẫn làm tốt hơn ở những chỗ đó. Hỏi nha sĩ khi khám định kỳ để biết bạn thuộc trường hợp nào.

Máy tăm nước có làm tụt nướu không?

Dùng đúng cách với áp lực vừa phải, hướng tia vuông góc viền nướu, máy thường không gây tụt nướu. Để áp lực quá cao, chĩa thẳng vào nướu lâu một chỗ thì có thể gây rát và tổn thương. Bắt đầu ở mức thấp và tăng dần.

Nên chọn máy tăm nước cầm tay hay để bàn?

Loại cầm tay gọn, không dây, mang đi được nhưng bình nhỏ. Loại để bàn bình lớn, áp lực ổn định, hợp gia đình nhiều người nhưng cần chỗ đặt và ổ điện gần bồn rửa an toàn. Chọn theo chỗ bạn có và thói quen dùng.

Có cho nước súc miệng vào máy tăm nước được không?

Chỉ khi sách hướng dẫn của máy cho phép, và thường phải pha loãng. Nhiều loại nước súc miệng có thể làm hỏng gioăng, bơm hoặc để lại cặn. Nếu không chắc, dùng nước sạch rồi súc miệng riêng sau đó.

Cả nhà dùng chung một máy tăm nước được không?

Dùng chung thân máy được nếu mỗi người có đầu phun riêng, có dấu phân biệt, và đầu phun được rửa, để khô riêng. Không dùng chung đầu phun, giống như không dùng chung bàn chải đánh răng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138