ChanThat.comChân Thật
Máy xay sinh tố, máy ép chậm, máy làm sữa hạt

Máy làm sữa hạt "không cần lọc" có thật không: bã mịn, sữa lắng và lúc nên lọc

"Không cần lọc" nghĩa là bã được xay rất mịn để uống chung, không phải bã biến mất. Khi nào uống được luôn, khi nào sữa vẫn lợn cợn và nên lọc qua túi vải.

Hands pouring warm pale soy milk through a cloth strainer bag into a glass pitcher, fine pulp collecting in the cloth, rustic kitchen in Thai Nguyen, overcast window light

"Không cần lọc" trên quảng cáo máy làm sữa hạt nghĩa là máy xay bã đủ mịn để bạn có thể uống chung, chứ không phải bã biến mất. Với hạt mềm, ngâm kỹ, ít vỏ lụa như hạnh nhân bóc vỏ, hạt điều, sữa uống ngay khá mượt. Với đậu nành, đậu đen, gạo lứt, hạt còn vỏ lụa, sữa vẫn có cảm giác lợn cợn, để một lúc lắng một lớp cặn dày dưới đáy cốc, và nhiều người vẫn muốn lọc.

Lọc hay không là chuyện khẩu vị, không có đáp án đúng sai. Bài này giúp bạn hiểu lời hứa "không cần lọc" thực ra hứa gì, vì sao kết quả khác nhau theo loại hạt, và nếu lọc thì làm sao cho đỡ mất công. Bài không bàn chuyện sữa lọc hay không lọc bổ hơn; đó là câu hỏi dinh dưỡng nằm ngoài phạm vi trang này.

Lời hứa "không cần lọc" thực ra hứa gì

Máy làm sữa hạt có lưỡi quay rất nhanh trong một cối nhỏ, cộng với việc đun sôi làm hạt mềm, nên có thể nghiền hạt nhỏ hơn nhiều so với cách giã hay xay tay ngày trước. Phần xơ và vỏ lụa bị cắt thành những mảnh rất nhỏ, lơ lửng trong sữa. Khi nhà sản xuất nói "không cần lọc", họ đang nói rằng những mảnh này đủ nhỏ để đa số người uống được mà không thấy khó chịu.

Nhưng "đủ nhỏ" là cảm nhận chủ quan. Lưỡi và cổ họng con người khá nhạy với hạt mịn; người quen uống sữa đậu nành ngoài hàng đã lọc kỹ sẽ thấy sữa máy "sạn sạn". Trẻ nhỏ, người lớn tuổi có thể không thích cảm giác đó. Lời hứa không sai, nhưng nó không nói rằng sữa sẽ mượt như sữa đóng hộp.

Thêm nữa, mảnh xơ vẫn nặng hơn nước. Để sữa nguội một lúc, chúng lắng xuống thành một lớp cặn sệt dưới đáy bình. Nếu bạn rót sữa từ bình ra nhiều cốc trong ngày, cốc cuối thường đặc và nhiều cặn hơn cốc đầu, trừ khi bạn lắc đều trước mỗi lần rót.

Cũng cần nói rằng độ mịn không cố định theo thời gian. Lưỡi dao dùng lâu sẽ cùn dần, cối xước làm hỗn hợp xoáy kém đi, và sữa của chiếc máy đã dùng một hai năm thường không mịn bằng lúc mới mở hộp. Lời hứa trên quảng cáo được thực hiện với máy mới, lưỡi mới, hạt ngâm chuẩn. Nếu bạn thấy sữa dần sạn hơn với cùng công thức, nguyên nhân có thể nằm ở lưỡi và cối chứ không phải ở hạt. Việc thay lưỡi, thay cối thuộc phần bảo hành và phụ tùng, nên hỏi trước khi mua xem có bán riêng không.

Loại hạt quyết định có cần lọc hay không

Độ mịn sau khi xay phụ thuộc vào độ cứng, lượng xơ và vỏ lụa của hạt nhiều hơn là phụ thuộc máy. Bảng dưới là kinh nghiệm chung khi làm bằng máy xay có gia nhiệt; bạn tự điều chỉnh theo khẩu vị nhà mình.

Nguyên liệuUống không lọc thường thấyAi hay muốn lọc
Hạnh nhân đã bóc vỏ, hạt điềuKhá mượt, béo, ít lắngÍt người cần lọc
Hạnh nhân còn vỏ nâu, óc chóHơi chát, lợn cợn vỏ lụaNgười nhạy vị chát và cảm giác sạn
Đậu nànhNhiều bã mịn, lắng đáy rõ, đặcPhần lớn người quen sữa đậu ngoài hàng
Đậu đen, đậu đỏVỏ đậu lẫn trong sữa, màu sẫmNgười muốn sữa trơn, màu đẹp
Gạo lứt, yến mạch, bắpSệt như cháo loãng, đặc dần khi nguộiNgười muốn uống chứ không muốn "ăn"
Mè, hạt sen, hạt dẻTuỳ cách rang, ngâm; mè dễ đắng nếu nhiềuTuỳ khẩu vị

Có thể thấy, câu hỏi "máy này có cần lọc không" khó trả lời chung. Câu hỏi đúng hơn là "nhà mình hay làm sữa gì và có chịu được độ sánh đó không".

Không lọc thì được gì, mất gì

Được: ít việc hơn. Không phải vắt túi lọc, không phải rửa túi, không phải xử lý bã. Đây là lý do chính khiến máy bán chạy, và với nhiều gia đình đó là lý do đủ.

Được: sữa đặc, no hơn. Bã mịn làm sữa sánh và có cảm giác no hơn. Người thích sữa đặc thấy đây là ưu điểm.

Mất: cảm giác mượt. Sữa có bã mịn không trơn như sữa lọc. Ai khó tính về cảm giác trong miệng sẽ thấy khác rõ.

Mất: thời gian bảo quản và vẻ ngoài. Sữa nhiều bã tách lớp, lắng cặn, khó rót đẹp. Trộn vào cà phê hoặc trà, phần bã có thể nổi lợn cợn.

Mất: độ dễ rửa của bình đựng. Cặn sữa lắng dính đáy chai, cổ chai hẹp khó cọ. Bình rộng miệng dễ xử lý hơn.

Được: không phải xử lý bã. Không có bát bã nằm chờ trong tủ lạnh, không phải nghĩ món gì để tận dụng. Nhà ít nấu nướng thấy điều này nhẹ nhõm.

Mất: khó pha chế theo ý. Sữa nhiều bã khó dùng để đánh bọt, làm thạch, làm kem hay pha trà sữa; thành phẩm dễ lợn cợn, không mịn. Người hay biến tấu món thường vẫn lọc.

Nếu muốn lọc, làm thế nào cho đỡ mất công

Lọc là việc có thể làm gọn nếu chuẩn bị sẵn dụng cụ và làm ngay khi sữa còn ấm. Lưu ý sữa vừa nấu xong rất nóng; chờ nguội bớt trước khi vắt bằng tay.

  1. Chuẩn bị một rây lưới mịn hoặc túi lọc vải chuyên dùng cho sữa hạt, đặt trên một bình rộng miệng chịu nhiệt.
  2. Chờ sữa nguội bớt tới mức cầm bình không bỏng, rồi rót từ từ qua rây hoặc túi.
  3. Với rây lưới, dùng thìa khuấy nhẹ để sữa chảy qua, không ép mạnh làm bã mịn lọt theo.
  4. Với túi vải, vặn miệng túi và bóp nhẹ từ trên xuống. Đeo găng tay sạch nếu sữa còn ấm.
  5. Lộn túi ra, giũ bã vào bát, rửa túi ngay bằng nước ấm, phơi khô thoáng. Túi để ẩm dễ có mùi chua.
  6. Cất sữa vào chai sạch, đậy kín, để tủ lạnh và dùng sớm.

Nếu thấy lọc túi vải mất công, một rây lưới mịn đặt trên bình là thoả hiệp hợp lý: giữ lại phần bã to, vỏ đậu, còn phần mịn nhất vẫn đi qua. Sữa không mượt bằng lọc túi nhưng đỡ sạn hơn hẳn.

Bã sau khi lọc dùng vào đâu

Một lý do nhiều người ngại lọc là cảm giác phí bã. Thực ra bã sữa hạt vẫn là thực phẩm, có thể dùng ngay trong ngày. Bã đậu nành trộn với trứng, hành, chút bột làm chả chiên hoặc bánh áp chảo; bã hạnh nhân, bã điều sấy khô ở nhiệt độ thấp trong lò rồi trộn vào bột làm bánh quy; bã ngũ cốc nấu chung với cháo cho người lớn.

Bã ẩm hỏng nhanh, nhất là trời nóng ẩm. Nếu không dùng ngay, cho vào hộp kín cất ngăn đông, chia phần nhỏ để lấy ra từng lần. Bã có mùi chua, nhớt thì bỏ, không tiếc. Nhà có vườn hoặc chậu cây có thể cho bã vào thùng ủ phân cùng vỏ rau củ.

Tận dụng bã là cách hay nhưng cũng là thêm một việc. Nếu nhà bạn không có thói quen nấu những món đó, bã sẽ nằm trong tủ lạnh vài ngày rồi bị bỏ. Khi đó, chọn công thức ít hạt hơn để sữa loãng vừa uống không lọc, hoặc chấp nhận lọc rây thô, có khi hợp lý hơn là ép mình tận dụng hết.

Đọc các câu quảng cáo về độ mịn

Quanh chữ "không cần lọc" thường có thêm vài câu mô tả nghe rất kỹ thuật. Dưới đây là cách hiểu thực tế hơn cho từng kiểu câu hay gặp; các câu được dẫn chỉ là ví dụ giả định về cách nói, không trích của nhà sản xuất nào.

  • "Lưỡi nhiều cánh xay siêu mịn": số cánh nhiều giúp cắt nhanh hơn, nhưng độ mịn còn phụ thuộc tốc độ, hình dạng cối, thời gian xay và loại hạt. Nhiều cánh không bảo đảm sữa đậu nành mượt.
  • "Xay mịn tới mức không còn bã": bã vẫn còn, chỉ nhỏ hơn. Để sữa lắng mười lăm phút là thấy.
  • "Giữ trọn chất xơ, không bỏ phí": câu này đúng ở chỗ bã được giữ lại trong sữa; nó không nói gì về cảm giác khi uống.
  • "Sữa như ngoài hàng": sữa ngoài hàng phần lớn đã được lọc, có khi lọc nhiều lần. So sánh này thường khập khiễng.
  • "Một nút bấm, không cần làm gì thêm": bạn vẫn cần ngâm hạt, đong đúng tỉ lệ và rửa máy. Lọc chỉ là một khâu bị lược đi trong câu chữ.
  • Video quay cận cảnh ly sữa vừa rót: sữa đang nóng, đang khuấy, chưa lắng nên trông mịn. Hỏi người bán cho xem cốc sữa đã để một lúc.

Đọc như vậy không phải để nghi ngờ mọi thứ, mà để đặt kỳ vọng đúng chỗ. Một chiếc máy xay mịn hơn là có ích thật; chỉ là "mịn hơn" chưa phải "không cần lọc" với mọi người, mọi loại hạt.

Câu hỏi nên tự trả lời trước khi tin vào lời hứa

Trước khi chọn máy vì câu "không cần lọc", hãy tự hỏi: nhà mình định làm sữa gì nhiều nhất? Nếu là đậu nành và người uống chính là trẻ nhỏ hoặc người khó tính về cảm giác, nhiều khả năng bạn vẫn sẽ lọc, và lúc đó lợi thế "không cần lọc" không còn bao nhiêu. Nếu là hạnh nhân bóc vỏ, hạt điều cho người lớn uống ngay, lời hứa khá sát thực tế.

Ở cửa hàng có máy trưng bày, xin xem cối, lưỡi và lớp cặn còn bám sau lần làm mẫu nếu có. Khi nhận máy mua online, làm thử ngay loại sữa nhà bạn hay uống nhất, rót ra cốc trong, để mười lăm phút và nhìn lớp lắng. Thử cả uống ngay lẫn uống khi đã nguội, vì cảm giác bã khác nhau theo nhiệt độ.

Cuối cùng, đừng xem chuyện lọc như một thất bại của máy. Máy vẫn làm phần khó nhất là ngâm nấu xay trong một cối. Một cái rây đặt sẵn bên cạnh chỉ thêm một phút, và với nhiều gia đình, đó là cách dùng máy bền nhất.

Câu hỏi thường gặp

Uống sữa hạt không lọc có bị đầy bụng không?

Mỗi người phản ứng khác nhau với lượng xơ và loại hạt. Một số người thấy sữa đậu đặc, nhiều bã khó tiêu hơn sữa lọc. Nếu bạn có bệnh tiêu hoá hoặc có triệu chứng kéo dài, hãy hỏi bác sĩ thay vì tự điều chỉnh.

Túi lọc vải hay rây inox tốt hơn?

Túi vải lọc mịn hơn, sữa mượt hơn nhưng phải vắt và rửa kỹ, dễ ám mùi nếu phơi không khô. Rây inox nhanh, dễ rửa nhưng để lọt bã mịn. Chọn theo việc bạn chịu được: mượt hơn hay nhanh hơn.

Sữa hạt để tủ lạnh bị tách lớp có hỏng không?

Tách lớp là chuyện bình thường của sữa hạt tự làm vì không có chất nhũ hoá như sữa công nghiệp. Lắc đều là dùng được nếu mùi vị vẫn bình thường. Nếu có vị chua, mùi lạ hoặc sủi bọt thì bỏ.

Vì sao sữa đậu nành tự làm có vị hăng?

Vị hăng của đậu nành phụ thuộc giống đậu, cách ngâm, cách bóc vỏ và thời gian đun. Bỏ nước ngâm, rửa kỹ, bóc bớt vỏ và đun đủ thời gian theo chương trình thường giúp đỡ hăng. Lọc không làm hết hăng.

Có thể dùng máy xay sinh tố thường để làm sữa hạt không lọc không?

Máy xay sinh tố không có mâm nhiệt nên không nấu được; với đậu nành và đậu cần nấu chín, bạn phải đun trên bếp. Độ mịn tuỳ máy; máy xay thường có thể để lại nhiều bã hơn, khi đó lọc là hợp lý.

Có nên xay hạt thật lâu để khỏi phải lọc?

Xay lâu hơn giúp mịn hơn một chút nhưng có giới hạn, và với máy xay thường còn làm sữa nóng lên, động cơ quá tải. Máy làm sữa hạt chạy theo chương trình định sẵn; tự chạy thêm nhiều lần dễ gây khê và trào.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138